КӨШЕ «ЖҰЛДЫЗДАРЫ»
Күн жылынып, ұсақ жәндіктерге жан бітісімен, шаһар көшелерінде қол жайып, қайыр тілеп отырған азаматтар қатары көбейеді. Арасында он екі мүшесі бүтіні де, салы да, кәрісі мен жасы да бар. Осылай «жұмыс» істеп, нәпақасын табатындар адам шоғыры көп көрінетін жерлерде, мәселен, жәрмеңкелер мен вокзалдарды паналап, қас қарайғанға дейін жүреді. Бірі алақан жайып, тиын-тебен сұраса, енді біреулері қоғамдық көлікте «өнер» көрсетіп әлек...
Алайда, олардың арасында көзге көп көріне білмейтін кезбелер де бар. Жуықта қала аралап жүріп, бірнеше оқиғалардың куәсі болдым. Мәселен, бірде тепсе темір үзетін жігіт ағасы «Мен сөйлей алмаймын. Мархабат, мына қаламды сатып алыңызшы. Бағасы – 150 теңге» (мәтін орыс тілінде) деп жазылған қағазды ұсынып, әлгі арзан қаламын жанымызға қойып кетті. Бірер минуттан кейін қайта оралды. Көкейде бір ой пайда болды. Бұл бала шын мәнінде мылқау ма, әлде адамдар аясын деп әдейі істегені ме? Кім білсін деген оймен үндемей шығарып салдық оны.
Тағы бір күні жұмыс аяқталысымен, кешкі уақытта үйге бара жаттым. Адам толған автобусқа 15 жастағы бала мінді де, ән сала жөнелді. Қоғамдық көлікке кірген кезде кондукторлардың өзі оны қуып шығаруға бата алмады. Жұмыстан үйге шаршап аялдаған қалалықтардың көңілі бір сәтке болсын көтеріліп қалды. Олардың арасында сәл жымиып, тиын-тебен ұсынғандар да кездесті. Негізі, бұл баланың шаһар көшелерінің «жұлдызына» айналғанына біраз уақыт өткен көрінеді. Өзі шырқайтын әндерін жаңартып отырады екен. Мәселен, осы жолы ол көпке танымал бір әнді әуелете жөнелді. Өкінішке қарай, автобуста өнер көрсеткен баланың аты-жөні, қайдан келгені туралы сұрауға мүмкіндік болмады. Айналадағы адамдардың айтуынша, баланың ата-анасы бар екен.
Бұларды біз сыпайы түрде «мәдениетті қайыршылар» деп атаймыз. Кей кездері олардың осындай әрекетке баруының себебін таппай дал боламыз. Бұл жұрт жоқшылықтан қайыр сұрай ма, әлде осыны кәсіп етіп алған ба? – деп қынжыламыз ішімізден. Еліміздің үлкенді-кішілі қалаларының қайсысына барсақ та, осындай көріністердің куәсі боламыз. Қарт қайыршыларды көрсек, «бұл қариялар өз шаңырағында, бала-шағасына ақыл айтып, немересіне ертегі оқып отырмай ма?» деген ой толғандырады. Аяқ-қолы балғадай жастарды көргенде, «құдай-ау басқа «кәсіп» құрып қалған ба? деп налимыз. Дегенмен, көпке топырақ шашудан аулақпыз. Олардың арасында тағдыр тәлкегіне немесе біреудің арбауына ұшырап, осындай жағдайға душар болуының өзіндік себебі бар шығар. Кім білсін...
Амал не? Қолдан келер шара жоқ. Олардың осындай күйге түсуіне не себеп? Мамандардың айтуынша, бұл әдет дертпен пара-пар. Яғни, кезбелік - психологиялық ауру. Қайыршылыққа мойын бұрған адамды бұрынғы ортасына қайтаруға болады екен. Өйткені, ол – қоғам мүшесі. Сондықтан, ай мен күннің аманында безіп, аянышты күн кешкен жандарды келеке етпей, түсіністікпен қарағанымыз жөн сияқты. Ал сіздер қалай ойлайсыздар, құрметті оқырман? Алып, қосарларыңыз бар ма?
Пікірлер
Жалпы көп тіл білгеннің үлкен пайдасы бар. Қанша тілді білсең, сонша тілдегі ұлтпен байланыс жасайсың. Ақмарал Оуэнді теледидардан бірнеше мәрте елге көрсету керек. "Анамыздың ақ сүтімен берілген тілді ұмыту-бүкіл ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту" деген емес пе атақты Бауыржан атамыз. Ендеше қазақтардың қазақша сөйлей алмайтындығы, білмегендігі үшін қоғам болып күресу керек- деп ойлаймын.
RSS лента .