Ол - күні кеше ғана республикалық, әлемдік бокс ареналарында жасындай жарқылдаған тәжірибелі боксшы, Афина олимпиадасының чемпионы, даңқты Бақтияр Артаевтың жолына «кедергі» болған мықты қарсылас.
Ол – бұйырғанынша атақ пен даңққа бөленіп, облысымыздағы бокс мектебін жандандыруға өзіндік үлес қосып жүрген жас тұлға және осыдан сегіз жыл бұрын азулы Американы өзіне қаратқан қайсар қазақ.
Ол – нардың жүгін арқалап жүрген қарапайым азамат.
Осыаталғанжетістіктердіңбарлығы АзаматШұғаұлыМақажановесімдіазаматқатиесілі. Өмірінспортпенсабақтастырған, анабіркездеріспортсүйерқауымныңкөзайымынаайналғанбоксшыАзаматқазірқайдажүр? Нендейтірлікпенайналысады? Осытектессұрақтарғажауапіздеушіоқырмандарымызаземес. Ендеше, бүгінгі сөз тізгінін Азамат Шұғаұлына берейікші...
- АссалаумағалейкүмАзаматаға! Үлкенспорттанкеткеліберікөпшіліккөзінеонша-мұншакөрінбейжүрсізғой. Жұртшылықкөкейіненысырылыпқаламын-аудепқорықпайсызба?
- Уағалейкүмассалам! Шыныкерек, бұлтуралымүлдеойланыпкөрмеппін. Халықигілігі, елспортыүшінөзімшеқимылдапжүргендіктенкөпшіліктүсінердегенниеттемін. Дегенмен, меніескеалып, сұрастырыпжатқанағайынғаризамын, әрине. Елішінде, жерлестерімніңарасындаеленбейкетуімніңөзіндіксебебідебар. Түрлідеңгейдегіжарыстардаоблыстыңнамысын2004 жылғадейінабыройменқорғадым. Алоданкейінжергіліктібоксфедерациясыменкелісімгекелеалмағансоң, біразуақытшаршыалаңғаМаңғыстауоблысыныңатынаншықтым. Бұлретте, Павлодароблыстықбоксфедерациясынаайтарлықтайөкпемдежоқ. Тек, өзімніңболашағымдыойладым. Спорттаөсубарда, өшубар. Өсудімақсаттұтқантұлғағанаесімінелтарихынаалтынәріптерменжаздыраалады. Меніңбармақсатымдаосыболатын. Маңғыстаудыңатынанбіржылдайөнеркөрсетіп, 2005 жылдыңсоңындақолғабымдыбіржолашегегеілдім. Астанақаласындадостарымменбірлесебизнесәлемінебетбұрып, «Қазақстантеміржолы» ұлттықкомпаниясындақызмететтім. Анығынайтукерек, дәлосыуақыттардаПавлодардағыбоксөнеріәжептәуіртұралапқалды. Олкездеөңірлікспорттыңбасы-қасындажүрмесемде, ел-жұрттыңсәлеміненбарлығынестіп, білетінмін. 2009 жылыөңірдегібоксфедерациясыбасшылығынаАсқарЖұмағалиевкелді. Көпұзамаймұнай-химиязауытыныңбасшысыШухратДанбай тізгіндіұстады. Ерекшеатапөтерлігі, соңғысыбасшылықтыөзқолынаалғалыберібіразжетістіктергежеттік. 2009 жылымендеАстанадантуғанқалам- Павлодарғақарайойыстым. Соданберіоблыстықбоксфедерациясыныңатқарушыдиректорықызметіндемін. Кейінгікезеңдердебіздіңөңірдеайтарлықтайтұралапқалғанбокстытіктұрғызуғабаркүш-жігеріміздісалудамыз. Басшылыққызметтеболғандықтан, көпшіліккөзінекөпшығабермейсің. Мекеменіңтүрліжұмыстары, іс-қағаздарыбардегендей, жұмысбастылықаяққатұсауболыпжабысты. Жұртшылықтаналыстапкетуімніңбастысебебідеосыдепойлаймын. Елдіңеркесіболыпжүргенненартықбақытбарма?! Елімізаман, жұртымызтынышболса, біздіңдекөңілтоқ.
- СпорттықғұмырыңыздаолимпиадаойындарыныңчемпионыБақтиярАртаевқамықтықарсыласатанғаныңыздыжұртбіледі. Жалпы, оныменшаршыалаңданешемәртежолықтыңыз?
- Бақтиярдыңмықтыспортшыекенінедауымжоқ. Оныазаматретіндедемойындаймын, сыйлаймын, бағалаймын. Бәріміздіңилегеніміз- біртерініңпұшпағы. Ол- Алаштыңайбынынасыру, қазақхалқынәлемгетаныту. Бұлретте, Бәкеңде, мендеаяныпқалмадықдепойлаймын. Алекеуміздіңжекпе-жегімізгекелерболсақ, оныменбоксалаңындаүшмәртекезіктім. Алдымен, Түркістанқаласындаөткенжарыстақолғаптүйістірдік. Киелімекендегіжекпе-жектеменіңжолымболды. ОданкейінЕкібастұзқаласындаҚазақстанКубогынсарапқасалдық. Бұлжолыдаменіңасығымалшысынантүсті. ҮшіншіретҚарағандықаласындаөткенелбіріншілігіндежолымызтүйісті. Аталғанжарыстадаөзімніңбасымдылығымдысездім. Бірақ, төрешілержеңістіБақтиярғаберді. Ара-тұраәділетсіздікдегенбәлеспорттаорыналмайтұрмайдығойенді. Бұл- Алланыңқалауы. Әрқайсымыздыңтағдырымызәркелкі. Егерсолбәсекедеменұтсам, Қазақстанныңүздігіатанаредім. Алайда, АлланыңшапағатыБақтиярғатүсті. Олүшінешқандайренішбілдіреалмаймын. ҚайтаЖаратушының осындайдеңгейгежеткізгенінешүкіршілікетемін.
- 2003 жылыжұлдызыңызжанып, Америкақұрамаштаттарындаөткенхалықаралық«Алтынқолғап» турниріндетопжардыңыз. Сондасізге«кәсіпқойбоксқаауысқаныңжөн» депақыл-кеңесайтқанадамдардаболыптыдеседібілетіндер...
- Иә, мұндайұсыныстардыңтүскенірас. Бірақ, менәуесқойбокстыңшыңынашыққымкелді. АҚШ-танкейін2004 жылыАфинаолимпиадасыныңойындарыкүтіптұрды. Солтұстағыбармақсатымменарманыматалғанбайрақтыбәсекегеқатысуболатын. Сондықтанкәсіпқойлыққашақырғантүрліұсыныстарданбастарттым. Дегенмен, кәсіпқойбоксқаауысужайлымүлдеойламадымдепайтаалмаймын. Олтуралыжаттықтырушылармендеүнеміақылдасып, кеңесетінмін. Атапөтерлігі, 2003 жылменүшінерекшетабыстыболды. Солжылыбесбірдейхалықаралықтурнирдежеңімпазатандым. Ендігімеже– олимпиадаойындарыболадыдептопшылағанмын. Бірақ, ұлттыққұраманыңжаттықтырушыларыкөнегрекелінеменөнеркөрсетіпжүргенсалмақтағыәйгіліқарсыласымБақтиярАртаевтыапардыжәнеөтедұрысшешімқабылдады. Себебі, Бақтиярәлемалдындаөзінің, қазақелініңсөзсізмықтылығынмойындатты. Баркеркубогындаалғантұңғышқазақатанды. Осыданартықүлкеннәтижебарма? Осыданартыққазақүшінмақтанышболама?! Жалпы, кезіндеағалардыңақылынтыңдап, ұсыныстардымақұлдапкәсіпқойбоксқаауыспағанымүшінешөкінбеймін. Текәлсіздерғанаөткенінеөкінішбілдіредіғой. Әуесқойбокстаөзқолтаңбамдықалдырдымдепсенімменайтааламын. Осыныңөзі- менүшінзормәртебе. Тағыдақайталапайтамын, барлығыАллаТағаланыңқолында. ЕгерАфинаолимпиадасынабарсам, бүгінгітаңдағыдайбоксфедерациясыныңатқарушыдиректорыболыпотырмаспаедім, кімбіледі. Міне, көрдіңізбе, ертеңгікүнімізтекЖаратушығағанааян.
- Жалпы, спорттықөміржолыңыздашаршыалаңдақаншажекпе-жекөткіздіңіз? Осыныңесебінжүргізесізбе?
- Қызықсұрақ. Нақтыайтсам, жүргізіпкөрмеппін. Шамаменекіжүзгетартажекпе-жекөткіздім-аудеймін. Әрине, көбіндежеңіскежеттім. Спортболғасынжауырынжериіскемейтұрмайды. Ондайсәттердеболдығой.
- Сізүшінбылғарықолғапшеберлерініңішіндеқайбоксшыменқолғаптүйістіруқиынғатүсті?
- Спорттағыәрбіржеңісқиындықпенкеледі. Олүшінаянбайтертөгіп, ысылуыңқажет. ЕкібастұзқаласындаөткенбіртурнирдеқазіркәсіпқойбокстатамашажеңістеріменкөзгетүсіпжүргенГенадийГоловкинменжұдырықтастым. «Жұдырықтастым» дегендежараспас, бізқып-қызылтөбелескедейінбардық. Оғанда, мағандажеңісауадайқажетболды. Барымдысалып, бапкерлерімніңсенімінақтағанымесімде. Міне, осыжекпе-жекжадымдамәңгіжатталып, әрсәтіесімдесақталыпқалды.
- Соңғыжылдарыөңіріміздіңбылғарықолғапшеберлеріұлттыққұрамасапынаілігеалмайжүр. Бұғанкімдікінәлаймыз? Бапкерлербілімсізбе, әлдебоксшыларбосбелбеуме?
- Сұрағыңызөтеорынды. Өкінішкеқарай, бізшаршыалаңдажүргентұстаоблыстағыбоксқаайтарлықтайкөңілбөлінбеді. Әйтеуір, қарызданып, қауғаланыпжүріпжарысқақатысыпкелетінбіз. Дәлқазірөңіріміздегібокстыңжағдайыедәуіржақсарған. Спортшыларүшінбарлықмүмкіндікжасалған. Қаржыдақажетіншебөлінеді. Жасбоксшыларғаарнайышәкіртақытағайындалады. Меніңойымша, 2005-2009 жылдараралығындааймақбоксытоқырауғаұшырады. Осыкездебізденкейінгібуынүзіліпқалды. Мәселен, менненкейіноблыснамысынАзаматСмағұловпенДмитрийГотфридабыройменқорғады. Алоданкейінмынаспортшытамашаөнеркөрсеттідепатапайтаалмаймын. Себебі, төртжылбойыбіздіңбоксшыларданешқандайспортшеберішыққанжоқ. Бұғанбоксфедерациясыныңнемқұрайдылығықаттыәсеретті. Осыкездебіліктібапкерлердеөзеріктеріменқызметтеріненкетті. Дегенмен, аталғанмерзімішіндеСаянЖақыпов, ДанатИманбековсекілдіөрендерреспубликалықжарыстардакөзгетүсіпжүрді. Оларәлідебабынантаймай, барынсалыпжаттығуда. Соңғыжылдарыоблыстабоксқадегеноңкөзқарастуындады. ОблысәкіміБақытжанСағынтаевпенбоксфедерациясыныңпрезидентіШухратДанбай біршамакелеліістердіңжүзегеасуынамұрындықболды. Өңірспортынажаңабағыт-бағдарұсынды. Боксзалдарыашылды. Спортшылардыңтыңғылықтыдайындалуынадамолмүмкіндіктержасалды. РесейменӨзбекстанныңеңбексіңіргенжаттықтырушысыМихаилРоманчуктіалдырды. Ол- әлем, Еуропа, Азиячемпиондарындайындағанөтетәжірибеліәрібіліктібапкер. Бүгінгітаңдаоныменқоян-қолтықараласып, жұмысжасапжатармыз. Оқырмандарғаайтарым, алдағыуақыттааймақбоксынаннықсенімменжүлделеркүтіңіздер. Келеліістіңаяғыкерікетпейді. Осысөзімесеніңіздер.
- Келешектеөңірлікбокстанқандайжаңалықтаркүтугеболады...
- БиылелТәуелсіздігінің20 жылдығы. Аталғанмерейтой- баршамызүшінортаққуаныш. Егемендіктуыжелбіремегендееліміздіңаспантүстескөктуыкөктіремеспеедідептеойлаймынкейде. Шүкіршілік. Аллақаласа, желтоқсанайындааймақспортыныңбасықасындажүргенбіліктібапкер, спортардагеріРафаэльВахитовтыңқұрметінехалықаралықтурнирінөткіземіз. ОданкейінТәуелсіздіктойынаорайжаңабоксорталығыпайдалануғаберіледі. Ерекшеатапөтерлігі, орталықзаманауиқұрылғыларменжабдықталған. Ондаспортшыларғаарналғанқонақүй, кафеболады. Интернетжелісінеқосылуғадамүмкіндікжасалады. Қысқасы, боксорталығыіскеқосылғанкездебарлығынестіп, көрерсіздер. Алжаңажылданкейінжаңаіс-шаралар, ауқымдымақсат-міндеттеркүтіптұр. Оләзіршеқұпия.
- Жекеөміріңізгеойыссақ. ҰлыңызДанатөсіпқалғаншығар...
- Рахмет. Тіл-ауызымтасқа, ұлымтөртжасқакелді. Спортқаикемібар. Мінезібірбеткей. Айтқанынорындайды. Ұлымдықазақытәрбиементәрбиелепжатырмыз. АнасыӘселекеумізсырттаорысшасөйлегенімізбен, үйдеқазақшатілдесеміз. Баламыздықазақбалабақшасынабердік. Бұйыртса, облысорталығындағытаңдаулықазақмектептерініңбіріндебілімалатынболады. Ұлымабокспеншұғылдандепқолқасалмаймын. Ержеткенсоңшешімдіөзіқабылдар. Бастысы, елге, жергепайдасытиеріспенайналыссаболғаны.
- Босуақытыңыздақандайіспенайналысасыз?
- Спортзалдарынабарамын. Үлкенспорттанкетсемде, өзімқалпымдыжоғалтқымкелмейді. Кезіндебоксалаңындажүргендекүнінеекімәртежаттығатынмын. Сондааптасынаонекірет. Алқазірондаймүмкіндікжоқ. Соғанқарамастанжора-жолдастарымменбіргеспортзалдыбосатпауғатырысамыз. Жұмыстанқолымызбосағансәттердеотбасымменбіргеболғандыжанымсүйеді. Кішкентайымдыеркелетіп, ойнатудыңөзібірғанибет. Кітапоқудыдаестеншығарғанемеспін.
- Мазмұндыдақызықтыөрілгенәңгімеңізгерахмет.
Тұлғаныкөпшілікпен
табыстырғанФархатӘМІРЕНОВ.
