«... Зал іші салқын көрінген. Соған қарамастан, талапкер жастардың өнеріне қуана қол соққан көрермендер, аз уақытта мына залдың салқындығын сезген жоқ, тіпті, сыртта қыс бар екенін ұмытқандай. Оларды жылындырып, жадыратқан бір-ақ нәрсе, ол - өнер құдіреті. Сонымен, сахна төрінде - «Қызық-ай».
Бұл- қалалықмәдениетүйініңжанынаносыдан25 жылбұрынқұрылған«Қызық-ай» аттықазақминиатюратеатрытуралыжазылғанНұртөреЖүсіптіңмақаласынанүзінді(«ҚызылТу» газеті, №17, 1987 жыл).
Солтұстажасболсада, патшакөңілдікөрерменніңжүрегінебірденжолтапқанаталмышөнерұжымы8 жылғұмыркешіпті...
Сонау1986 жылдыңызғарлыжелтоқсанындашаңырақкөтергентеатржәнеөнердіңадалдықпенсеніммұратынарқалағанжасәртістердіоқырмандарымыздыңбірібілсе, бірімүлдебейхабаршығар...
Тарихтаізі, жүректесызықалғанызғарлы«Желтоқсаноқиғасының» 25 жылдығыменқатар 25 жылтолыпотырған«Қызық-ай» тарландарыныңбасынқосудыңсәтітүскенеді. Облыстық«Сарыарқасамалы» газетіредакциясындаболғанжарқынжүздесудеширекғасырбұрынқұрылғантеатржастарыныңбойынанерік-жігер, талпыныспенөнергедегенқұштарлықтың лебіескендейболды. Бірсөзбенайтқанда, қазақтыңұлттықөнерініңнұрыншашқанөнерліұл-қыздарбір-біріменқайтақауышты. Олардыңішіндеойын-сауықотауының әртісіатанғанСерікТаласбаев, МұхтарБайжұманов, АйгүлӘбілханова, АмантайБулашев, ГүлжанатИманғазы, ҚайроллаҚабышев, СветланаҚұсайынова, ҒалиябануРизуановажәнетағыбасқаларыболды.
Оқырманқауымдыкезіндеқазақтіліменхалықөнерініңшырағынжаққанбұрынғыстудентжастардыңбүгінгітұрмыс-тіршілігіқызықтыратынынакүмәнімізжоқ. Олайболса, «қызық-айлықтардың» татымдыәңгімесінеойысайық.
«Сексеналтыншыжылғыжелтоқсанның27-шіжұлдызыеді. Бойымыздықорқынышпенкүдіксезімібиледі. Үстімізде- қазақинақыштағыкиім, жүрегіміздеүмітотыбар», - депбасталғанәңгімебарысында«Қызық-ай» театрыныңқойылымдарыкөзалдымызғаелестегендей. Дәлосысәт«ҚызылТу» газетінде1987 жылдың20-шықаңтарыкүніжарықкөргенмақаладабылайсуреттеледі: «Сілтідейтынғанжұртосыкездебірдемментыныстапотырғанынсезгенжоқ. Сахнағаалғашқыорындаушышақырылды. Әнніңаты– «Құдайымқыздымағанүйіпберген», орындаушысы– ҮмітАйтмағамбетова. Әншініңәншырайынкелтіріп, құлаққұрышынқандырғаныкөпшілікқошеметіненсезіліпжатты».
Жастартеатрыныңқұрылуынамұрындықболып, жасталанттардыбірарнағатоғыстырғанСерікРақымұлыменМұхтарБайжұмановтаөнерденқұралақанемес. Олар– Алматыдағыкөркемөнеринститутыныңтүлектері. Ойын-сауықотауықазақхалқыныңөнеріненсусындағанжастардыңбасынқосты.
Өнерпаздарөздерініңалғашқышығармашылықбағдарламасынбірнешеай бойыдайындапты. Арасындаауылданқалағаарманжетегіменбілімқуыпкелгенұл-қыздар, тіпті, жұмысшыжастардаболыпты.
Айтакететінжайт, өнерұжымыныңкөрермендерназарынаұсынғансатиралықнегіздегіминиатюралары, қойылымдарыменшағынкөріністері- өздерініңтөлтуындылары. Олардыңжасжүректеріненшыққаншығармаларыкөпшіліктіжаулапалды. Жасөнерпаздарғабұрынғы«ҚызылТу» (қазіргі«Сарыарқасамалы») газетініңқарымдытілшілеріҚажымұратСмағұловпенДәуренбекМұхамеджановташығармашылыққолдаукөрсеткен. Ойын-сауықотауына«Қызық-ай» дегенатаудыберудісоларұсынғанындаатапөткенабзал.
Павлодарпедагогикалықинститутындағыұстаздыққызметін«Қызық-айдың» көркемдікжетекшілігіменұштастырғанСерікРақымұлыоблыстыңауыл-аудандарынабарғангастрольдіксапарларындахалықтыңжасөнерпаздардыкәсібиәртістерретіндеқабылдағанынсағынышпенескеалады. «Қазақөнерінбағалайтынхалайықбіздіоблыстықфилармонияныңәртістерідепатайтын. Шығармашылықұжымөнерпаздарысолкездеатыдүркірептұрған«Тамаша» театрынанкемболғанжоқ», - дейдіол.
Театр жұмысы осылайша жыл, күн санап жандана берді. Олар бірте-бірте бір-екі актілі салмақты дүниелерді сахналауға көшті, сөйтіп, театр сахнасының қабырғасы беки түсті. Халқымыздың өнерін сағынған көрермендер рухани «шөлін» осы өнер ошағында қандыратын болды. Көп қырлы таланттарымен көзге түскен олар - сол кездегі Павлодар қалалық партия комитетінің назарына да ілікті. Аталмыш құрылымның хатшысы қызметін атқарған Мұхит Омаров «Қызық-ай» театрының қанатын кеңге жаюы мен өсіп- өркендеуіне сүбелі үлес қосқан.
Өнерсүйер халықтың айрықша ықыласына әсер еткен дүние – түрлі сахналық көріністер еді. Шығармашылық ұжымның репертуарында «Сүю мен күю», «О дүниеден оралған сиыр», «Екі әйелдің әңгімесі» және басқа да көптеген шағын қойылымдар мен халық әндері болған. Айта кетерлігі, өнер қоржынындағы шығармалар әрдайым түрленіп, жаңарып отырған.
«Қызық-ай» театрының өрендері өз көріністерін астарлы ой, әдемі тілмен өрнектей отырып, тұтас бір дүние жасап шығарудың дәлелі болса керек. Түпкілікті мақсат көрерменге әсем әуен және рухани ләззат сыйлаумен шектелмегені сөзсіз. Сол кездегі өнер тарландарының көздегені - дархан халқымызға тән төл өнеріміздің тамырына қан жүгірту, тіліміздің мәртебесін көтеріп, мерейін өсіру болатын. Сондай-ақ, түп-тамырын ұмытып бара жатқан халыққа ұлттық құндылықтардың мән-маңызын өнердің құдіреті арқылы жеткізу еді. Бұл - ең басты мақсат болатын... Тоқетері, «Қызық-ай» театры өзінің алдына қойған басты мақсаттарын орындай алды деп ауыз толтырып айтуға тұрарлық.
Биыл- Тәуелсіздікке20 жыл. Осыекіонжылдық ішіндеелімізэкономика, мәдениет, әл-ауқаттұрғысынанғаламатбиіктердібағындырды. Бағындырыпқанақоймай, әлемніңалпауытелдеріментерезесінтеңестіребілді. Ширекғасырбұрын құрылған«Қызық-ай» театрыжастарыныңбасынқосқаносыасқақарманеді...
Ақмарал ЕСІМХАНОВА.
