Демалыс күндері Павлодар мемлекеттік педагогикалық институтының спорт кешенінде қазақ күресінен Кеңес Одағының батыры Махмет Қайырбаевты еске алуға арналған облыстың ашық біріншілігі өтті. Дүбірлі спорт шарасына өңірдің қалалары мен аудандарынан және Қарағанды облысынан 85 балуан қатысты. Екі күнге созылған додаға кіл мықтылар жиналды әрі шаршы алаңдағы қызу шайқас көпшіліктің көңілінен шықты. Олай дейтініміз, бапкерлер сенім артқан кейбір балуандар орта жолда сүрініп, жарыстан шығып қалды.
Турнирдің салтанатты ашылу рәсіміне халық көп жиналды. Оған әйгілі жерлесіміздің елу жыл бойы отасқан жұбайы Сәбира апай, батырдың ұл-қыздары, жақын туыстары және өңіріміздегі қазақ күресінің басы-қасында жүрген азаматтар қатысты. Облыстық туризм, дене тәрбиесі және спорт басқармасы бастығының орынбасары Ардақ Торсықбаев біріншіліктің ашылу салтанатында балуандарға сәттілік тіледі.
- Осымен жиырмасыншы рет ұйымдастырылған спорт бәсекесі әр жыл сайын өзіндік ерекшелігімен есте қалуда. Баршаға мәлім болар, аталмыш турнир бұған дейін самбодан, белбеулік күрестен өткізіліп келген-ді. Міне, соңғы үш жылда қазақ күресінен ұйымдастырылып, ұлттық спорттың мерейін асыруда, - деді Ардақ Қайырлыұлы.
Спорт ардагері Амангелді Аймағамбетов ұлы тұлғаларды ұлықтау ұрпақтар борышы екенін айта келе, жастарды ұлттық құндылықтарымыз арқылы тәрбиелеудің маңызы зор екенін жеткізді. «Ұлтымызға деген құрмет, мемлекеттік тілге, ұлттық өнерге деген сүйіспеншілік осындайда байқалады», - деді Амангелді Сапарғалиұлы.
- Махмет өте ақкөңіл, жомарт жан еді. Өз ұлты дегенде барын беруге даяр тұратын. Екеуміз бес бала тәрбиелеп өсірдік. Өмірге өкпеміз жоқ. Серігімнен айырылған он алты жыл ішінде әжептәуір қиналдым. Одан кейін ұлым Мұхтардың қазасы жығылған үстіне жұдырық болып тиді. Жарықтық Мұхтар әкесінің аузынан түскендей аумайтын. Ұлдарым Мұрат пен Қайраттың да мінездері әкесіне ұқсайды. Махметті еске алып, батырдың атын ұлықтап жатқан ұрпақтарына қуаныштымын. Оның аруағы бір аунап түскен болар, - деп тебіренді Сәбира апай. Сексеннен асқан кейуана жиналған жұртқа ризашылығын білдіріп, ақ батасын берді.
Балуандар жеті салмақ дәрежесінде өнер көрсетті. 54 келіде Павлодар қаласының өкілі Болдыбек Мәкетаев бас жүлдені иеленді. 60 келіде бақ сынаған Еркін Қамшатов (Павлодар қаласы) қарсыластарын қапыда қалдырып, үздік атанса, Ерасыл Сыздықов (Павлодар қаласы) 66 келіде топ жарды. Павлодарлықтар Айдын Жұмабеков (74 келі) пен Саян Қайырбергенов (82 келі) те жеңістің биік тұғырынан көрінді. 90 келіден жоғары салмақта Дархан Жоламановқа (Павлодар қаласы) тең келер ешкім болмады. Ақтоғайлық Салман Мерзоев аса ауыр салмақта жеңімпаз атанды. Сондай-ақ, Айдын Жұмабеков түйе балуан атанды. Ол ақтық бәсекеде Салман Мерзоевты алып ұрды.
Бірқатар балуандарға түрлі аталымдар бойынша сый-сияпат көрсетілді. Атап айтар болсақ, баянауыл-дық Айдын Мәжитов қарсыласын аз уақыт ішінде шалып, жыққаны үшін арнайы жүлдеге ие болды. «Ең жас балуан» аталымы бойынша Әлібек Болатов марапатталса, Дулат Қыдырбеков жеңіске де-ген құштарлығы үшін ұйымдастырушылар тарапынан жоғары бағаға ие болды. Үздік әдіс-тәсіл көрсете білген ақтоғайлық Талап Сағындықов пен павлодарлық Болдыбек Мәкетаевқа да құрмет көрсетілді. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге арнайы медальдар мен бағалы сыйлықтар тапсырылды.
Қазақ күресінен өңірімізге белгілі жаттықтырушы Мейрам Қамзиннің айтуынша, турнир тартысты өтті. «Жалпы, облыстағы қазақ күресі қарқынды даму үстінде. Мәселен, железиндік Төлеген Болатов ұлттық құрама сапында тер төгіп жүр. Бұл да болса біз үшін зор мақтаныш. Сондай-ақ, Жақсыбек Саттаров, Дархан Жоламанов секілді балуандардың аяқ алысы жаман емес. Павлодар облысы республика бойынша үздік ондыққа енеді. Ал топ басында Оңтүстік Қазақстан облысының балуандары болса, тараздықтар екінші сатыға тұрақтаған. Қызылордалықтар үздік үштікті қорытындылап тұр. Қазақ күресіне баса мән беретін болсақ, биіктерді бағындыруға мүмкіндік бар», - дейді білікті бапкер.
М.Қайырбаевты еске алуға арналған облыстық ашық біріншіліктің бас төрешісі Бауыржан Тұрсынғанбетов жарыстың жоғары деңгейде ұйымдастырылғанын айтты.
Фархат ӘМІРЕНОВ.
