Құрбан айт – құтты мереке!

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  66

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  65

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  88

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  71

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  98

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  103

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  82

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  102

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  110

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  79

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  82

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  106

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  91

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  295

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  342

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  333

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  264

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  248

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  375

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  257

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  358

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  704

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  657

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  643

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  668

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  840

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  607

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  630

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  579

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  663

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  636

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  475

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1060

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  878

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  642

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  589

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  378

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  590

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  594

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  604

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  543

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  615

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  808

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  588

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  468

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  606

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  631

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  564

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2921

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2867

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2825

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2922

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2993

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2724

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2848

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778

Құрбан айт –  құтты мереке! 07.07.2022

Құрбан айт – құтты мереке!

Санаулы күндерден кейін мұсылман халқының мейрамы – Құрбан айт мерекесі жетеді. Екі жылдық карантиндік шектеулерге байланысты мереке кең көлемде аталып өтілмеді. Ал биыл Құрбан айт мерекесі қалай өтеді? Құрбандыққа малды шалудың тәртіптері қандай? Қандай құлшылық рәсімдері жасалуы тиіс? Осы тектес сауалдар «Saryarqa samaly» газетінің Instagram парақшасында өткен онлайн желіде сөз болды. Эфир қонағы – Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Павлодар облысы бойынша өкіл имамы Жолдас қажы Қоспақұлы.

Тілші сауалы:

- Жолдас Қоспақұлы, биыл Құрбан айт мерекесі қай күнге түсіп тұр?

Ж.Қоспақұлы:

- Құрбан айт мұсылман күнтізбесінің Хижра жыл санауы бойынша 1443 жыл, ал қолданыстағы күнтізбеміз бойынша 2022 жылдың 9 шілде күні бастау алады. Яғни, биыл қасиетті мереке 9, 10, 11 күндеріне түсіп тұр. Қасиетті Арафа күні 8 шілдеге сәйкес келеді. Он екі айдың соңы Зуль хиджа айы деп аталады. Бұл айдың басталуы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының санауымен 30 маусым болып бекітілді. Айт күндері құрбандыққа мал шалуды бастаймыз. Қалалық, аудандық және ауылдық мешіттерде айт намазы таңғы сағат 7.00-де оқылады. Намаз оқылғаннан кейін құрбандық шалынады.

Тілші сауалы:

- Құрбан айт мерекесі қалай аталып өтіледі? Биыл ерекшеліктер бар ма?

Ж.Қоспақұлы:

- «Құрбан» сөзі араб тілінен аударғанда «жақындау» деген мағынада айтылған. Әр мұсылман өзінің жасаған игі жақсы амалдарымен, әрекеттерімен іс жасап құрбандық шалса, Аллаға біртабан жақындайды. Құрбан айт Ораза айттан кейін 70 күннен соң басталып, 3 күнге созылады. Мұсылмандар үшін Айттың алғашқы күні маңызды болып саналған. Осы күні Аллаға арнап құрбандық шалынады, мал сойылады. Бұл - әр мұсылман адамның негізгі міндеттерінің бірі. Адам баласы ең алдымен мешітке барып Айт намазын оқуы тиіс. Намазды әйел адамдарға оқу міндетті емес. Құрбандыққа шалынған малдың еті 3 бөлікке бөлінеді. Бір бөлігі – құрбандық шалған адам өзіне, екінші бөлігі – көршілерге, үшінші бөлік – отбасылық жағдайы төмен отбасыларға және мұқтаж жандарға таратылады. Құрбандыққа шалынған еттен үй иелері тағам әзірлеп, айтшылап келген адамдарға дәм таттырады және аруақтарға құран бағыштайды. Айттың әр күні адамдар бір-біріне бағалы сыйлықтар сыйлауы қажет. Әсіресе, соңымыздан еріп, өсіп келе жатқан бүлдіршіндерге беру - міндет. Бұл - балаларды қуантуға және жақсы жағынан тәрбиелеуге бағыт-тайтын амал.

Тілші сауалы:

- Құрбандыққа қандай мал шалынады?

Ж.Қоспақұлы:

- Негізі төрт түлік малды, яғни, қой, ешкі, түйе, қара малдың кез келгенін құрбандыққа шалуға рұқсат. Еті көп, дәмі жақсы болғаны абзал. Көбінесе қой шалынып жатады. Құрбандыққа шалынатын қой 1 жастан, сиыр 2 жастан, түйе 5 жастан асуы тиіс. Кейбір адамдардың қой сатып алуға мүмкіндіктері бола бермейді. Ондай адамдар алты айлық қойды құрбандыққа шала алады. Алайда, қой семіз, барлық дене мүшелері сау, еш кемшіліктері болмауы қажет.

Тілші сауалы:

- Қандай малды шалуға болмайды?

Ж.Қоспақұлы:

- Алдында аталған төрт түлік малды ғана құрбандыққа шала аласыз. Жылқы, елік, арқар сияқты аңдар мен тауық, қораз, қаз, үйрек секілді құстарды құрбандыққа шалуды дінімізде тыйым салынған. Ал құрбандыққа жарамайтын мал турасында Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Соқырлығы анық белгілі соқыр, ауруы белгілі аурушаң, ақсақтығы белгілі болған ақсақ және жілігі көрінетіндей өте арық малдар құрбандыққа жарамайды», деген.

дастархан.jpg

Ханафи мәзһабының ғалымдары хадисте айтылған құрбан-дыққа жарамайтын малдардағы кемшіліктерге қиас (салыстыру) жолымен басқа да кемшіліктерді қосқан. Егерде малдың бір көзі соқыр, әлсіз, құлағы немесе құйрығы тумадан жоқ, басым бөлігі кесілген, тістерінің көбі түсіп қалған және бір мүйізі немесе екі мүйізі де түбінен сынған болса, шалуға жарамайды. Құрбандыққа арналған малда аталмыш кемшіліктер сатып алғаннан кейін пайда болатын болса, мал белгілі себептерден өліп қалса, құрбандыққа жарамды малды қайтадан сатып алу керек. Ал өзіне құрбан шалуға жағдайы жетпесе де, сауап үшін ниет еткен кедей адамның сатып алған малында бір кемшілік пайда болса, сол малды шала беруге болады.

Жандос, Павлодар қаласы:

- Құрбан шалу кімдерге уәжіп?

Ж.Қоспақұлы:

- Құрбан шалатын адам ең біріншіден мұсылман, екіншіден еркін, яғни, ешқандай соттылығы жоқ және отбасында тұрақты табысы бар, жағдайы қалыптасқан адам болуы керек. Яғни, кірісі 85 грамм алтынмен тең болуы тиіс. Міне, сондай мұсылмандарға құрбан шалу міндет болып есептеледі.

Тілші сауалы:

- Қалалық тұрғындар үшін құрбандыққа малды қайдан алуға болады және қалай шалады?

Ж.Қоспақұлы:

- Павлодар қаласының тұрғындары қала маңындағы «Құлагер» ипподромында қой таңдай алады. Сондай-ақ, аудандардан, ауылдардан әкімшіліктің рұқсатымен келген шаруашылықтардың да малы болады. Адам баласы құрбандық шаламын десе, мал иесімен өзі келісіп, таңертең Айт намазынан кейін ипподромға келіп, құрбандық шала алады. Арнайы құрбандық шалатын өзінің орны және қызмет көрсететін қасапшылар да бар. Дін қызметкерлері де бұл амалға қатысып, өз батасын береді. Малды сойып бөлшектеу, ішек-қарнын тазартып, бас үйіту секілді жұмыстар ақылы. Егер адамның құрбандық шалатын жағдайы болатын болса, иесі өзі шалғаны абзалырақ. Егер жағдайы болмаса, бір адамға уәкілдік береді. Ең бастысы, сол жерде бастан-аяқ қатысуы қажет.

Тілші сауалы:

- Онлайн құрбандық шалу үшін төлем қалай жасалады?

Ж.Қоспақұлы:

- Қазақстан Мұсылмандары діни басқармасына қарасты kurban 2022.kz сайты өз жұмысын бастады. Сайтта кез келген адам құрбандық шалу үшін Kaspi Gold қосымшасымен онлайн төлем жасай алады. Ол жерде барлық нұсқаулықтар жазылып көрсетілген. Төлем жасау барысында тапсырыс беруші облысты, қаланы, ауданды таңдайды. Кейін төлеуге қажетті сома бірден шығады. Қазіргі уақытта Павлодар облысы бойынша 5 тапсырыс түсіп үлгерді. Оның ішінде: 4 қой және 1 ешкі. Бұйырса, ең алдымен осы 5 тапсырысты орындайтын боламыз. Егер ол адамдар осы қаланың тұрғындары болса, өздері келгендері дұрыс. Келе алмаған жағдайда бата беріліп, малдың шалынған бейнежазбасын жасап, міндетті түрде сол адамға есеп ретінде жіберетін боламыз.

Тілші сауалы:

- Екі жыл қатарынан каран-тиндік шектеулерге байланысты Құрбан айт секілді мерекелер кең ауқымда аталып өтілмеді. Биыл қандай да бір өзгертулер бола ма?

Ж.Қоспақұлы:

- Биыл карантиндік шектеулер алынып тасталды. Құрбан айт кезінде мешітке барша жамағатпен айт намазын ара қашықтықсыз оқитын боламыз. Өткен жылғы карантиндік шектеулерге байланысты «Құлагер» ипподромында құрбандық шалу жабық түрде онлайн өткен еді. Биыл кез келген адам сол жерден қой сатып алып, қатысып, оны шалып, құрбандыққа шалынған малдың етін өзімен әкете алады. Екі жылдық шектеу-лерге байланысты өңіріміздің ниет еткен азаматтары қажылыққа бара алмады. Биыл талаптар жеңілдетілгендіктен, қажылыққа баруға рұқсат берілді. Бұрын қажылыққа баратын қажылардың саны 65-тен аспауы қажет делінген еді. Сол себептен виза да берілмеді. Ал биыл рұқсат берілді. Биылғы Құрбан айт мерекесінде қалалық мешіттермен бірлесіп, орталық саябақта айттың алғашқы күні түскі сағат 14.00-ден бастап, рухани, патриоттық, спорттық, мәдени шараларды өткізуді жоспарлап отырмыз. Құран оқитын балаларға сыйлықтар таратылады. Сондай-ақ, қайырымдылық жәрмеңкесін өткі-земіз. Оның ішінде: тағамдар, киім-кешектер, қажетті заттар сатылады. Түскен қаражаттың көпшілік бөлігі қайырымдылық қорына бөлінетін болады.

Аяулым, Баянауыл ауданы:

- Құрбан айт кезінде ауыз бекітуге бола ма?

Ж.Қоспақұлы:

- Құрбан айттың үш күнінде ауыз бекітуге болмайды. Бұл күндері дүйім жұрт көңіл көтеруі тиіс. Әрине, шариғатқа қайшы істерден аулақ болғанымыз жөн. Алайда, бір күн бұрын Арафа күні адам баласына ауыз бекітуге болады. Бұл күн, биыл 8 шілде жұма күніне сәйкес келеді. Бұл күнде ауыз бекіту міндет емес, бірақ сүннет. Арафа күніндегі ұстаған ораза екі жылдық күнәнің өтемі болады. Тағы бір айта кетерлігі, Айттан бір күн бұрын көп адамдар шектік беріп жатады. Бұл дұрыс емес. Бұрын ата-бабаларымыз берген. Алайда, дәстүрдің озығы бар, тозығы бар. Қазір керісінше сол күні ораза ұстап, жақсы амалдар жасап өткізуіміз қажет.


Түйін:

Құрбан айт – халықтың ынтымағын нығайтып, елдің ауызбіршілігін күшейте түсетін айтулы мереке. Бұл – Алла Тағаланың бізге тарту еткен мерекесі. Мұсылман баласының құлшылық амал-дары жамағатпен және ауызбіршілікпен атқарылады. Құрбан айт – соның үлкен айғағы. Бұл мереке исі мұсылманның бірлігі мен берекесін тағы да паш ете түседі. Бұл күнде жасалатын сауапты істен құр қалмайық!


«Онлайн желіні» жүргізген – Айдана БОРАНБАЕВА,

Суретті түсірген – Есенжол Исабек.


Количество показов: 5228

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  66

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  65

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  88

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  71

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  98

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  103

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  82

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  102

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  110

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  79

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  82

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  106

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  91

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  295

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  342

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  333

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  264

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  248

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  375

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  257

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  358

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  704

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  657

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  643

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  668

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  840

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  607

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  630

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  579

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  663

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  636

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  475

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1060

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  878

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  642

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  589

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  378

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  590

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  594

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  604

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  543

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  615

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  808

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  588

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  468

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  606

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  631

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  564

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2921

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2867

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2825

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2922

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2993

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2724

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2848

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778