Қат тауарға айналған қант

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жайылымдық жер жетпейді
08:59 24.09.2022  93

Жаңа автобус бағыты ашылды
08:58 24.09.2022  100

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңы
08:56 24.09.2022  98

Күздің әр күні - береке
08:54 24.09.2022  106

Баспанаң қайда, студент?
08:45 24.09.2022  93

Сарыарқа самалы, 24 қыркүйек, сенбі
08:09 24.09.2022  108

Келін болсаң ауылға...
08:03 24.09.2022  95

Сенсация!
08:02 24.09.2022  61

Мәһір беру міндетті ме?
08:00 24.09.2022  106

Құран дегені «Маса» кітабы екен
11:21 22.09.2022  181

Палуанның еңбегі еленді
11:20 22.09.2022  157

Мәншүктің самаурыны...
11:17 22.09.2022  150

Өнердегі бағамызды көрермен береді
11:15 22.09.2022  177

Ұлттық компания активі сатылмақ
11:14 22.09.2022  162

Көркіңнен сенің айналдым, еркем...
11:12 22.09.2022  163

«Күміс жас» жобасы іске аспақ
11:11 22.09.2022  174

Тұлғалар тағылымы
11:09 22.09.2022  166

Мемлекеттік конкурсты жетілдірудің жолы қандай?
11:06 22.09.2022  170

«Біздің түлектер бәсекеге қабілетті болуы керек!»
11:02 22.09.2022  183

Цифрлық картаның көмегі көп
11:00 22.09.2022  177

Мал бағудың машақаты азаюда
10:57 22.09.2022  164

Әділетті Қазақстанды әділ азаматтар құрады
10:54 22.09.2022  174

Су тарифі қанша болмақ?
10:53 22.09.2022  173

Сарыарқа самалы, 22 қыркүйек, бейсенбі
09:20 22.09.2022  188

Қош бол, «Ertis Promenade!»
09:29 20.09.2022  263

Тұқым мен көшет қымбат
09:27 20.09.2022  268

Рахмет саған, GGG!
09:26 20.09.2022  250

Айрықша күтім - балаларға
09:23 20.09.2022  271

«ErtisBayan- 2022»
09:21 20.09.2022  252

Тәрбиешілер үш-ақ құжат толтырады
09:19 20.09.2022  269

«Сыныптастарым жәбір көрсетті»
09:17 20.09.2022  246

Сүтпен қамтуда серпіліс бар
09:13 20.09.2022  260

Сарыарқа самалы, 20 қыркүйек, сейсенбі
09:04 20.09.2022  291

Қарсыласты қапы қалдырды
08:49 17.09.2022  381

Қазақ театрының жаңа маусымы
08:48 17.09.2022  417

Қазандық қашан іске қосылады?
08:46 17.09.2022  413

Мәуелі бәйтерек
08:45 17.09.2022  380

Қызмет беделі арта түспек
08:43 17.09.2022  406

Көкөніс алқабы көбейді
08:41 17.09.2022  368

Аудандар арасы қысқарады
08:39 17.09.2022  377

Сарыарқа самалы, 17 қыркүйек, сенбі
08:37 17.09.2022  401

Сана саңылауынан таным таразысына дейін
09:52 15.09.2022  501

Алаш және Ахмет
09:51 15.09.2022  448

Ғасыр адамы
09:50 15.09.2022  459

Шайба төрде емес, есеп 0:5!
09:49 15.09.2022  461

Жер мен елді жырлаған
09:47 15.09.2022  508

Қойсары батырлары ұлықталды
09:46 15.09.2022  515

Көлік жүргізушілерінің жасын шектеу керек пе?
09:39 15.09.2022  496

Жол саласына түбегейлі өзгеріс қажет
09:10 15.09.2022  517

Мектеп жаңаша кейіпке енбек
09:08 15.09.2022  491

Түгін тартсаң майы шыққан Майқайың
09:06 15.09.2022  515

Облыс әкімі – Май ауданында
09:04 15.09.2022  486

Қолдаудан кенде емес
09:03 15.09.2022  448

Қазандық «жыры» бітер емес
09:00 15.09.2022  487

Сарыарқа самалы, 15 қыркүйек, бейсенбі
08:54 15.09.2022  489

«Шұғада туған - шын бақыт!»
16:00 13.09.2022  608

Әлеуметтік төлемақы мөлшері көбеймек пе?
10:33 13.09.2022  575

Грант алудың шарты қандай?
10:30 13.09.2022  586

Ескерту айлығы басталды
10:29 13.09.2022  520

Жұртшылыққа қуаныш сыйлады
10:25 13.09.2022  494

Қат тауарға  айналған қант 28.07.2022

Қат тауарға айналған қант

Қант қымбатшылығы мен оның өңірлерде жетіспеушілік мәселесі жұртшылықты әлі де алаңдатып отыр. Шекер шырғалаңы жеміс-жидектен тосап қайнатуға үйреніп қалған отбасылардың қалтасын қағып, бүгінде қанттың әзіл де болса тойларда сыйлық ретінде беріліп жатқанын көзіміз шалып жүр. Тағы бір түйткіл, қат тауарды «көтерме әрі арзан бағаға сатамыз» деп ғаламторда жарнамалап, сатып алушыларды арбауына түсіріп жатқан алаяқтар да көбейе түскен.

 

«Тәтті бизнес» немесе сатушы-алаяқтар

Тамылжыған тамыз айы туа сала базар мен сауда жәрмеңкелерінде жеміс-жидек пен көкөніс бағасы арзандайды. Бірақ түрлі тосап жасап, қысқа қамдану үшін қант тапшы. Халық қапшықтап сатылатын құмшекер іздеп, сауда орталықтары мен базарларда сабылып жүр. Дүкенде адам басына 2-3 келіден ғана сатылатын құмшекер тосап қайнатуға жетпейді. Бұл ретте алаяқтар қант қанша қымбаттаса да, халық сатып алуға әзір екенін жақсы біледі. Қазір ондай «алыпсатарлар» интернет арқылы түрлі хабарландыру беріп, аңқау елді алдап, табыс тауып жатқан көрінеді. Мәселен, «OLX» интернет қосымшасы арқылы арзан қант сатып алмақ болған қала тұрғыны Айдар Темірболатов алаяқтардың құрбанына айнала жаздады. Оның айтуынша, «алыпсатарлар алдын ала төлем бойынша жұмыс істейді» екен. Сондай-ақ, құмшекерді үлкен көлемде ғана сатып алсаңыз, үйіңізге дейін жеткізіп береміз деп сендіреді.

- Хабарландыру сайтында арзан бағаға сатылып жатқан қант туралы жарнаманы көзім шалды. Бағасы дүкендегі құмшекерден 200-300 теңгеге арзан. Сатушылар қоңырауды «WhatsApp» желісі арқылы қабылдайды екен. Сосын олар тауарды тек көтерме бағамен алуды ұсынады. «Егер сатып алуға келісім берсеңіз, жарты сомасын алдын ала шотқа жіберу қажет» деді. Осы жерде күдіктене бастадым, - дейді қала тұрғыны. Интернет-алаяқтар тұтынушымен тіпті келісімшарт та жасасады. Тауардың құжатын көрсетіп, өнімнің сурет-терін де жіберуге даяр. Алайда, сатып алушылар алдын ала төлем жасаған бойда, «сатушылар» ұшты-күйлі жоқ болады екен. Полиция дерегінше, құмшекер сатамын деп халықтың қалтасын қаққан алаяқтарға қатысты қылмыстық іс қозғалады. Дегенмен, тәртіп сақшылары мұндай көлеңкелі істі әшкерелеу оңай емес екенін айтады. Өйткені алаяқтықтың түрлері бүгінде халықаралық деңгейге жеткен. Яғни, басқа елдегі пысықтар азаматтардың жеке куәлігін пайдаланып, интернет арқылы несие рәсімдей алады. Сондықтан, құқық қорғау органдары азаматтардан «арзан құмшекермен қуантамын» дегендерге сенбеуді сұрайды. Облыстық полиция департаменті қылмыстық полиция басқармасының жедел уәкілі Аман Әубәкіров ағымдағы жылы интернет алаяқтық бойынша 800-ге жуық заңбұзушылық анықталғанын мәлім етті. Оның айтуынша, алаяқтар көбінесе арзандатылған тауар, ұтыс, 50 пайыздық сертификат сынды «механизмдерді» қолданады.

– Өңір тұрғындарына интернет алаяқтарымен келтірілген шығын көлемі 200 мың теңгеден 40 млн теңгеге дейінгі сомада тіркелген. Қылмыстық схема бойынша алаяқтар азаматтарға қоңырау шалып, өздерін банк қызметкерлері, полицей не болмаса сатушы деп таныстырады. Содан кейін тауар немесе көрсетілетін қызмет үшін белгілі бір соманы қауіпсіз шотқа аудару қажет екендігін айтады. Ақша аударылған бойда телефон бұғатталады, – деді полиция майоры Аман Әубәкіров. Бүгінгі таңда облыс бойынша «тәтті бизнеске» құныққан «қант алаяқтары» анықталмапты. Яғни, өңірімізде мұндай фактілер әзірше тіркелмеді. Дегенмен, көршілес Шығыс Қазақстан облысында жүзден астам адамды тақырға отырғызған «қант сатушысы» туралы естігеніміз бар. Өзін көтерме саудагер ретінде таныстырып, нарықтағы бағадан әлдеқайда арзан бағаға қант сататынын айтқан ол, аз уақыттың ішінде тұрғындардың 90 млн теңгесін қалтаға басқан. Қазір осы іске қатысты қылмыстық кодекстің 190-бабы 3-бөлігі, яғни алаяқтық бойынша іс қозғалып, сотқа дейінгі тергеу жұмыстары жүргізілуде. Сол себепті, интернеттегі жарнамаға мұқият болып, «алаяқ алыпсатарларға» қатысты сақтық шараларын күшейту артықтық етпейді.

 

Мәселе қалай шешілмек?

ҚР Ауыл шаруашылығы вице-министрі Жеңіс Өсербай Қазақстанда шамамен 90 мың тонна қант қоры барын және республика қантпен толық қамтамасыз етілгені туралы айтқан еді. Оның мәліметінше, зауыттар республиканың ай сайынғы тұтынуын (шамамен 44 мың тонна) ескере отырып, шамамен 50 мың тонна өндіре алады, яғни зауыттар республиканың қантқа деген қажеттілігін толық қамтамасыз етеді.

- Бүгінгі таңда республика бойынша қант қоры - шамамен 90 мың тонна. Сауда нүктелерінде, тұрақтандыру қорларында, «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» АҚ сақтау объектілерінде және мемлекеттік материалдық резервте шамамен 42 мың тонна, қант зауыттарында шамамен 47 мың тонна бар, - деді вице-министр. Десе де дүкен сөрелерінде қанттың тапшылығы сезіліп тұр. Тәтті құмшекердің бағасы да удай. Қантқа деген сұраныс «Павлодар» ӘКК серіктес дүкендеріндегі бағаға да әсер етті. Өңірде мұндай 206 сауда орны бар. Олардың қатарына SMALL, Greenwich, Лидер, Ваш, Inmart сынды супермаркеттер желісі кіреді. Бүгінде бұл сауда орталықтарында қанттың келісі 780-960 теңгеден сатылуда. Сарапшылардың хабарлауынша, жыл басынан бері құмшекерге деген сұраныс артқан. Мәселен, ай сайын бір отбасы тұтынатын 10,3 келі қант өнімдерінің ішінде 4,5 келісі – құмшекер. Бұл көрсеткіш былтырғы жылмен салыстырғанда 7,2 пайызға артқан. Сонымен қатар, ішкі тұтыну отандық шикізат есебінен 7-10 пайызға ғана қамтамасыз етіледі. Ал шамамен 90 пайызы шетелдік құрғақ шикізат пен дайын қантты өңдеу есебінен өтеледі. Атап айтқанда, импорттың 88,3 пайызы Ресейден, 11,5 пайызы Беларусьтен, 0,15 пайызы басқа елдерден жеткізіледі. ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің 2022 жылғы 5 шілдедегі бұйрығымен елге қант импортына арналған квотаны 250 мың тоннадан 350 мың тоннаға дейін ұлғайту белгіленді. Сонымен қатар, осы бұйрықпен қант квотасы 2022 жылдың 31 қазанын қоса алғанда ұзартылды. Оған қоса, қант импортына квоталарды бөлу тәртібі өзгертілді. Бүгінгі таңда елдегі сегіз қант зауытының тек төртеуі ғана жұмыс істеп тұр. Екі кәсіпорын Жамбыл облысында (Тараз қант зауыты және Меркі қант зауыты) және тағы екеуі Жетісу облысында (Көксу қант зауыты және «Ақсу қант») орналасқан. Ауыл шаруашылығы министрлігі бұл нысандар ХХ ғасырдың 30-жылдарында салынғанын айтады. Зауыттардың жалпы қуаты қант қызылшасын өңдеу бойынша тәулігіне 8 мың тоннаны және қант қамысы шикізаты бойынша тәулігіне 2 мың тоннаны құрайды. Ауыл шаруашылығы министрлігі қалған төрт зауыттың не себепті тоқтап тұрғанын түсіндірді. Ведомство ақпараты бойынша, бұл кәсіпорындардың айналым қаражаты жеткіліксіз және технологиялық жабдық-тардың тозу деңгейі жоғары. Облыс әкімі Әбілқайыр Сқақов өңірде қант зауытын салу бойынша жобалық-сметалық құжаттама әзірленіп жатқанын айтты. Әлеуметтік маңызы бар бұл жобаны «Павлодар» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы жүзеге асыратын болады. Кәсіпорын 2025 жылға дейін Ақсу қаласында іске қосылады деп жоспарланған. Бұған дейін «Павлодар» ӘКК жобаны 106 млрд теңгеге бағалайтынын хабарлады. Зауыттың қуаттылығы жылына 152 мың тонна қантты құрайды. Кәсіпорын 370 адамды жұмыспен қамтымақ.

А.ЕЛЕМЕСҰЛЫ.


Количество показов: 640

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жайылымдық жер жетпейді
08:59 24.09.2022  93

Жаңа автобус бағыты ашылды
08:58 24.09.2022  100

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңы
08:56 24.09.2022  98

Күздің әр күні - береке
08:54 24.09.2022  106

Баспанаң қайда, студент?
08:45 24.09.2022  93

Сарыарқа самалы, 24 қыркүйек, сенбі
08:09 24.09.2022  108

Келін болсаң ауылға...
08:03 24.09.2022  95

Сенсация!
08:02 24.09.2022  61

Мәһір беру міндетті ме?
08:00 24.09.2022  106

Құран дегені «Маса» кітабы екен
11:21 22.09.2022  181

Палуанның еңбегі еленді
11:20 22.09.2022  157

Мәншүктің самаурыны...
11:17 22.09.2022  150

Өнердегі бағамызды көрермен береді
11:15 22.09.2022  177

Ұлттық компания активі сатылмақ
11:14 22.09.2022  162

Көркіңнен сенің айналдым, еркем...
11:12 22.09.2022  163

«Күміс жас» жобасы іске аспақ
11:11 22.09.2022  174

Тұлғалар тағылымы
11:09 22.09.2022  166

Мемлекеттік конкурсты жетілдірудің жолы қандай?
11:06 22.09.2022  170

«Біздің түлектер бәсекеге қабілетті болуы керек!»
11:02 22.09.2022  183

Цифрлық картаның көмегі көп
11:00 22.09.2022  177

Мал бағудың машақаты азаюда
10:57 22.09.2022  164

Әділетті Қазақстанды әділ азаматтар құрады
10:54 22.09.2022  174

Су тарифі қанша болмақ?
10:53 22.09.2022  173

Сарыарқа самалы, 22 қыркүйек, бейсенбі
09:20 22.09.2022  188

Қош бол, «Ertis Promenade!»
09:29 20.09.2022  263

Тұқым мен көшет қымбат
09:27 20.09.2022  268

Рахмет саған, GGG!
09:26 20.09.2022  250

Айрықша күтім - балаларға
09:23 20.09.2022  271

«ErtisBayan- 2022»
09:21 20.09.2022  252

Тәрбиешілер үш-ақ құжат толтырады
09:19 20.09.2022  269

«Сыныптастарым жәбір көрсетті»
09:17 20.09.2022  246

Сүтпен қамтуда серпіліс бар
09:13 20.09.2022  260

Сарыарқа самалы, 20 қыркүйек, сейсенбі
09:04 20.09.2022  291

Қарсыласты қапы қалдырды
08:49 17.09.2022  381

Қазақ театрының жаңа маусымы
08:48 17.09.2022  417

Қазандық қашан іске қосылады?
08:46 17.09.2022  413

Мәуелі бәйтерек
08:45 17.09.2022  380

Қызмет беделі арта түспек
08:43 17.09.2022  406

Көкөніс алқабы көбейді
08:41 17.09.2022  368

Аудандар арасы қысқарады
08:39 17.09.2022  377

Сарыарқа самалы, 17 қыркүйек, сенбі
08:37 17.09.2022  401

Сана саңылауынан таным таразысына дейін
09:52 15.09.2022  501

Алаш және Ахмет
09:51 15.09.2022  448

Ғасыр адамы
09:50 15.09.2022  459

Шайба төрде емес, есеп 0:5!
09:49 15.09.2022  461

Жер мен елді жырлаған
09:47 15.09.2022  508

Қойсары батырлары ұлықталды
09:46 15.09.2022  515

Көлік жүргізушілерінің жасын шектеу керек пе?
09:39 15.09.2022  496

Жол саласына түбегейлі өзгеріс қажет
09:10 15.09.2022  517

Мектеп жаңаша кейіпке енбек
09:08 15.09.2022  491

Түгін тартсаң майы шыққан Майқайың
09:06 15.09.2022  515

Облыс әкімі – Май ауданында
09:04 15.09.2022  486

Қолдаудан кенде емес
09:03 15.09.2022  448

Қазандық «жыры» бітер емес
09:00 15.09.2022  487

Сарыарқа самалы, 15 қыркүйек, бейсенбі
08:54 15.09.2022  489

«Шұғада туған - шын бақыт!»
16:00 13.09.2022  608

Әлеуметтік төлемақы мөлшері көбеймек пе?
10:33 13.09.2022  575

Грант алудың шарты қандай?
10:30 13.09.2022  586

Ескерту айлығы басталды
10:29 13.09.2022  520

Жұртшылыққа қуаныш сыйлады
10:25 13.09.2022  494