Интернет алаяқтары көбейіп барады

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жайылымдық жер жетпейді
08:59 24.09.2022  93

Жаңа автобус бағыты ашылды
08:58 24.09.2022  102

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңы
08:56 24.09.2022  99

Күздің әр күні - береке
08:54 24.09.2022  107

Баспанаң қайда, студент?
08:45 24.09.2022  93

Сарыарқа самалы, 24 қыркүйек, сенбі
08:09 24.09.2022  109

Келін болсаң ауылға...
08:03 24.09.2022  95

Сенсация!
08:02 24.09.2022  61

Мәһір беру міндетті ме?
08:00 24.09.2022  107

Құран дегені «Маса» кітабы екен
11:21 22.09.2022  182

Палуанның еңбегі еленді
11:20 22.09.2022  157

Мәншүктің самаурыны...
11:17 22.09.2022  150

Өнердегі бағамызды көрермен береді
11:15 22.09.2022  179

Ұлттық компания активі сатылмақ
11:14 22.09.2022  163

Көркіңнен сенің айналдым, еркем...
11:12 22.09.2022  164

«Күміс жас» жобасы іске аспақ
11:11 22.09.2022  175

Тұлғалар тағылымы
11:09 22.09.2022  167

Мемлекеттік конкурсты жетілдірудің жолы қандай?
11:06 22.09.2022  172

«Біздің түлектер бәсекеге қабілетті болуы керек!»
11:02 22.09.2022  184

Цифрлық картаның көмегі көп
11:00 22.09.2022  178

Мал бағудың машақаты азаюда
10:57 22.09.2022  165

Әділетті Қазақстанды әділ азаматтар құрады
10:54 22.09.2022  175

Су тарифі қанша болмақ?
10:53 22.09.2022  174

Сарыарқа самалы, 22 қыркүйек, бейсенбі
09:20 22.09.2022  189

Қош бол, «Ertis Promenade!»
09:29 20.09.2022  264

Тұқым мен көшет қымбат
09:27 20.09.2022  269

Рахмет саған, GGG!
09:26 20.09.2022  250

Айрықша күтім - балаларға
09:23 20.09.2022  272

«ErtisBayan- 2022»
09:21 20.09.2022  252

Тәрбиешілер үш-ақ құжат толтырады
09:19 20.09.2022  270

«Сыныптастарым жәбір көрсетті»
09:17 20.09.2022  246

Сүтпен қамтуда серпіліс бар
09:13 20.09.2022  262

Сарыарқа самалы, 20 қыркүйек, сейсенбі
09:04 20.09.2022  292

Қарсыласты қапы қалдырды
08:49 17.09.2022  381

Қазақ театрының жаңа маусымы
08:48 17.09.2022  419

Қазандық қашан іске қосылады?
08:46 17.09.2022  414

Мәуелі бәйтерек
08:45 17.09.2022  380

Қызмет беделі арта түспек
08:43 17.09.2022  407

Көкөніс алқабы көбейді
08:41 17.09.2022  369

Аудандар арасы қысқарады
08:39 17.09.2022  377

Сарыарқа самалы, 17 қыркүйек, сенбі
08:37 17.09.2022  402

Сана саңылауынан таным таразысына дейін
09:52 15.09.2022  502

Алаш және Ахмет
09:51 15.09.2022  448

Ғасыр адамы
09:50 15.09.2022  459

Шайба төрде емес, есеп 0:5!
09:49 15.09.2022  462

Жер мен елді жырлаған
09:47 15.09.2022  509

Қойсары батырлары ұлықталды
09:46 15.09.2022  515

Көлік жүргізушілерінің жасын шектеу керек пе?
09:39 15.09.2022  497

Жол саласына түбегейлі өзгеріс қажет
09:10 15.09.2022  519

Мектеп жаңаша кейіпке енбек
09:08 15.09.2022  493

Түгін тартсаң майы шыққан Майқайың
09:06 15.09.2022  516

Облыс әкімі – Май ауданында
09:04 15.09.2022  487

Қолдаудан кенде емес
09:03 15.09.2022  448

Қазандық «жыры» бітер емес
09:00 15.09.2022  488

Сарыарқа самалы, 15 қыркүйек, бейсенбі
08:54 15.09.2022  490

«Шұғада туған - шын бақыт!»
16:00 13.09.2022  609

Әлеуметтік төлемақы мөлшері көбеймек пе?
10:33 13.09.2022  576

Грант алудың шарты қандай?
10:30 13.09.2022  587

Ескерту айлығы басталды
10:29 13.09.2022  520

Жұртшылыққа қуаныш сыйлады
10:25 13.09.2022  495

Интернет алаяқтары көбейіп барады 04.08.2022

Интернет алаяқтары көбейіп барады

Соңғы жылдары алаяқтық қылмыстардың саны айтарлықтай өсті. Бұл - Павлодар облысында жиі жасалатын құқық бұзушылықтардың бірі. Егер 2018 жылы олардың үлесі жалпы қылмыстық оқиғалардың оннан бір бөлігін құраса, қазір әрбір үшінші қылмыс алаяқтық болып табылады.

2022 жылдың алғашқы жартысында ғана алаяқтық 802-ден 1011-ге дейін (26%-ға), оның ішінде интернет-технологияларды пайдалану арқылы жасалған қылмыстар саны 34,7%-ға (521-ден 702-ге дейін) өсті. Алаяқтық бүгінгі күні соңғы онжылдықтарда ең көп таралған қылмыс түрі болып табылатын ұрлықтан асып түсті. Бұл ақпараттық технологиялардың белсенді дамуымен байланысты. Ол алаяқтарға күнделікті өмірде смартфондарды, банктік қосымшаларды пайдаланатын, онлайн платформалар арқылы тауарларды сатып алатын, интернетте жалға берілетін тұрғын үй іздейтін және т.с.с. ықтимал «құрбандарға» шығуына мүмкіндік берді. Алдау жолымен ақшаңызды ұрлау схемалары барған сайын шектен шығып барады. Алаяқтар банктердің қауіпсіздік қызметі немесе құқық қорғау органдарының қызметкерлерінің атынан қоңырау шалады, сондай-ақ түрлі инвестициялық жобаларға қатысуды ұсынады. Бұл ретте қылмыскерлер қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі ақпараттарды игерген және бұл ақпараттарды азаматтардың сеніміне кіру үшін пайдаланады. Тағы бір мысал, ағымдағы жылдың 11 шілдесінде Павлодар қаласының тұрғыны, Ш. атты азаматшаға ер адам қоңырау шалып, өзін Forte Bank-тің менеджері ретінде таныстырып, оның жеке мәліметтерін, депозитіндегі ақша сомасын айтып, пайыздық сыйақы мөлшерлемесінің өсуіне байланысты қаражатты жаңа депозиттік шотқа аудару қажеттілігі туралы хабарлаған. Бұл үшін ол SMS кодын айтуды сұраған. Нәтижесінде қылмыскер бір миллион теңгеден астам қаражатты иемденген. Азаматтардың сенгіштігі қаскүнемдердің қомақты ақша ұрлауына жағдай тудырады. Мысалы, ағымдағы жылдың 7 шілдесінде Павлодар қаласының тұрғыны, Б. атты әйелге ер адам телефон соғып, өзін Ішкі істер министрлігінің тергеушісімін деп таныстырған. Оның атынан азамат Д.-ға бас сенімхат берілгенін және екінші деңгейлі банктерден оның атына несие ресімдемек болып жүргенін хабарлаған. Сендіру үшін ол қоңырауды Ұлттық банктің жалған қызметкеріне ауыстырып, әлгі адам өз кезегінде оған Халық банкінде «рәсімделген» несиесі туралы хабарлаған. Оны өтеу үшін жалған қызметкер аталған банктен екі миллион теңге көлемінде «қарама-қайшы» несие ресімдеуді сұраған. Жәбірленуші айтқанын жасайды. Сөйтіп ол ресімделген несиені жабу үшін көрсеткен шотқа қаражатты аударып жіберген. Келесі төрт күннің ішінде қаскүнемдердің нұсқауымен азаматша Б. төрт банктен (БЦК, Forte Bank, Jusan bank, Eurasian Bank) жалпы сомасы он алты миллион теңгеге несие ресімдеп, сонымен бірге депозитінен екі миллион теңге мөлшерінде жинақтарын қаскүнемдерге аударған. Нәтижесінде жәбірленушіге жиырма миллион теңгеден астам шығын келтірілген. Мұндай алаяқтық схемаларда қаскүнемдер көбінесе, құқық қорғау органдарының ресми сайттарында деректерін оңай табуға болатын қазіргі құқық қорғау органдарының жоғары лауазымды қызметкерлерінің аты-жөндерін пайдаланатынын айта кеткен жөн. Соңғы кездері инвестициялық жобалармен бүркемеленген алаяқтық түрлері белең алуда. Ықтимал құрбандар бұл жарнамаларды әлеуметтік желілерде және басқа да онлайн платформаларда жиі табады. Мысалы, ағымдағы жылдың 28 маусымында Павлодар қаласының П. атты тұрғыны әлеуметтік желіде «Kaz Minerals» ірі компаниясына инвестиция салу арқылы табыс табу туралы хабарландыруды көріп қалған. Ол сайтқа тіркелгеннен кейін оған әлдебір адам телефон шалып, өзін брокерлік компанияның қызметкерімін деп таныстырған. Қылмыскер келісімді жүзеге асыру үшін «SvchiKorb» қосымшасын жүктеп алуды және шотты елу мың теңгеге толтыруды сұраған. Кейіннен қаскүнем бірнеше сәтті келісім жасалғаны және шотқа «виртуалды табыс» түскені туралы хабарлаған. Сөйтіп, жәбірленуші компанияға сеніп, одан да көп соманы аудара бастаған. Ақыр-соңы жалпы сомасы сегіз миллион теңгеге толтырған. Одан әрі жалған қызметкер есепшоттың бұғатталуын болдырмау үшін қаражатты сақтандыру қажеттігін хабарлап, ол үшін екі миллион теңге аударуды сұраған. Ал жәбірленуші ақшаны алмақ болған кезде, аталған операцияны қосу үшін оған тағы екі миллион теңге енгізу керектігі хабарланған. Нәтижесінде ағымдағы жылдың 8 шілдесінде алаяқтар байланысқа шығуды тоқтатады. Ал жәбірленуші 12 миллион теңге жоғалтқан. Өкінішке қарай, мұндай мысалдар өте көп. Қылмыскерлердің тіркелмеген SIM карталарын, сондай-ақ жәбірленушінің телефонындағы кез келген абоненттік нөмірді, соның ішінде банктер мен мемлекеттік органдардың нөміріне теңдестіруге мүмкіндік беретін бағдарламаларды пайдалануына байланысты мұндай алаяқтарды анықтау қиын. Көбіне қылмыскерлер біздің мемлекеттен тыс жерде болады. Павлодар облысының прокуратурасы алаяқтыққа қарсы күрес бойынша тұрақты жұмыс жүргізуде. Бұл мәселе Павлодар облысы бойынша Заңдылық пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету және қылмысқа қарсы күрес жөніндегі үйлестіру кеңесінің отырысында талқыланды. Нәтижесінде жұмыс тобы құрылып, екінші деңгейлі банктердің Орталық кеңселеріне 100 Call-орталықтарында алаяқтық құрбандарына қызмет көрсету үшін жедел желі бөлу, аударымнан кейін ірі көлемдегі қаражатты алуды кешіктіру, қашықтан қол жеткізу бағдарламаларын пайдалана отырып, банктердің қосымшаларына қосылу кезінде онлайн қарыз беруді болдырмау жөнінде ұсыныстар енгізілді. Қазіргі уақытта әртүрлі интернет-алаяқтық (пәтерді жалға беру, интернетте сату, телефон алаяқтары және т.б.) жасады деген күдікке ілінген 17 тұлғаға қатысты іс тергелуде. Жыл басынан бері осы санаттағы істер бойынша 29 адам сотталды. Сонымен қатар азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттырмай, құқық қорғау органдары жүргізіп жатқан жұмыстар жеткіліксіз екендігін айтқымыз келеді. Ақшаңызға иелік еткенде өте мұқият болу керек, банктің, құқық қорғау органдарының және басқа да мемлекеттік органдардың бірде-бір қызметкері сізден жеке деректеріңізді, банк картасының деректемелерін, SMS кодтарын ешқашан сұрамайды. Өзіңізді қауіпсіз етудің ең оңай жолы - телефон арқылы сөйлесуді үзіп, банктің ресми сайттарында, мобильді банкингте немесе банк картасында көрсетілген нөмір бойынша қоңырау шалған банкке қайта қоңырау шалу. Сондай-ақ сайттардағы жарнамалар арқылы тауып алған, әсіресе, кісі қызығарлықтай төмен бағада ұсынылған тауарлар үшін, пәтерлерді жалға алуда және т.б. алдын ала төлем жасамаңыз. Құқық қорғау органдары әрқашан жәбірленушілерге көмектесуге дайын. Дей тұрғанмен, құқық бұзушылықтармен күресудің ең дұрыс жолы – қырағы болу. Қаскүнемдердің құрбаны болмас үшін облыстың әр азаматын қырағы болуға шақырамын.

Қайрат ӘБДІХАНОВ, Павлодар облысының прокуроры.


Количество показов: 756

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жайылымдық жер жетпейді
08:59 24.09.2022  93

Жаңа автобус бағыты ашылды
08:58 24.09.2022  102

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңы
08:56 24.09.2022  99

Күздің әр күні - береке
08:54 24.09.2022  107

Баспанаң қайда, студент?
08:45 24.09.2022  93

Сарыарқа самалы, 24 қыркүйек, сенбі
08:09 24.09.2022  109

Келін болсаң ауылға...
08:03 24.09.2022  95

Сенсация!
08:02 24.09.2022  61

Мәһір беру міндетті ме?
08:00 24.09.2022  107

Құран дегені «Маса» кітабы екен
11:21 22.09.2022  182

Палуанның еңбегі еленді
11:20 22.09.2022  157

Мәншүктің самаурыны...
11:17 22.09.2022  150

Өнердегі бағамызды көрермен береді
11:15 22.09.2022  179

Ұлттық компания активі сатылмақ
11:14 22.09.2022  163

Көркіңнен сенің айналдым, еркем...
11:12 22.09.2022  164

«Күміс жас» жобасы іске аспақ
11:11 22.09.2022  175

Тұлғалар тағылымы
11:09 22.09.2022  167

Мемлекеттік конкурсты жетілдірудің жолы қандай?
11:06 22.09.2022  172

«Біздің түлектер бәсекеге қабілетті болуы керек!»
11:02 22.09.2022  184

Цифрлық картаның көмегі көп
11:00 22.09.2022  178

Мал бағудың машақаты азаюда
10:57 22.09.2022  165

Әділетті Қазақстанды әділ азаматтар құрады
10:54 22.09.2022  175

Су тарифі қанша болмақ?
10:53 22.09.2022  174

Сарыарқа самалы, 22 қыркүйек, бейсенбі
09:20 22.09.2022  189

Қош бол, «Ertis Promenade!»
09:29 20.09.2022  264

Тұқым мен көшет қымбат
09:27 20.09.2022  269

Рахмет саған, GGG!
09:26 20.09.2022  250

Айрықша күтім - балаларға
09:23 20.09.2022  272

«ErtisBayan- 2022»
09:21 20.09.2022  252

Тәрбиешілер үш-ақ құжат толтырады
09:19 20.09.2022  270

«Сыныптастарым жәбір көрсетті»
09:17 20.09.2022  246

Сүтпен қамтуда серпіліс бар
09:13 20.09.2022  262

Сарыарқа самалы, 20 қыркүйек, сейсенбі
09:04 20.09.2022  292

Қарсыласты қапы қалдырды
08:49 17.09.2022  381

Қазақ театрының жаңа маусымы
08:48 17.09.2022  419

Қазандық қашан іске қосылады?
08:46 17.09.2022  414

Мәуелі бәйтерек
08:45 17.09.2022  380

Қызмет беделі арта түспек
08:43 17.09.2022  407

Көкөніс алқабы көбейді
08:41 17.09.2022  369

Аудандар арасы қысқарады
08:39 17.09.2022  377

Сарыарқа самалы, 17 қыркүйек, сенбі
08:37 17.09.2022  402

Сана саңылауынан таным таразысына дейін
09:52 15.09.2022  502

Алаш және Ахмет
09:51 15.09.2022  448

Ғасыр адамы
09:50 15.09.2022  459

Шайба төрде емес, есеп 0:5!
09:49 15.09.2022  462

Жер мен елді жырлаған
09:47 15.09.2022  509

Қойсары батырлары ұлықталды
09:46 15.09.2022  515

Көлік жүргізушілерінің жасын шектеу керек пе?
09:39 15.09.2022  497

Жол саласына түбегейлі өзгеріс қажет
09:10 15.09.2022  519

Мектеп жаңаша кейіпке енбек
09:08 15.09.2022  493

Түгін тартсаң майы шыққан Майқайың
09:06 15.09.2022  516

Облыс әкімі – Май ауданында
09:04 15.09.2022  487

Қолдаудан кенде емес
09:03 15.09.2022  448

Қазандық «жыры» бітер емес
09:00 15.09.2022  488

Сарыарқа самалы, 15 қыркүйек, бейсенбі
08:54 15.09.2022  490

«Шұғада туған - шын бақыт!»
16:00 13.09.2022  609

Әлеуметтік төлемақы мөлшері көбеймек пе?
10:33 13.09.2022  576

Грант алудың шарты қандай?
10:30 13.09.2022  587

Ескерту айлығы басталды
10:29 13.09.2022  520

Жұртшылыққа қуаныш сыйлады
10:25 13.09.2022  495