«Пати» билеген заман болды...

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  136

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  154

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  135

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  175

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  163

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  136

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  180

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  153

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  154

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  223

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  289

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  218

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  236

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  242

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  211

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  224

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  203

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  226

Алтын аға
10:30 04.08.2022  251

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  272

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  296

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  438

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  278

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  307

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  294

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  290

Кәсіптік бағдар береді
09:43 02.08.2022  286

Ашаршылық - айтылмаған ақиқат
09:42 02.08.2022  302

Суретшіні еске алды
09:41 02.08.2022  301

Алдағы қысқа әзірлік қалай?
09:38 02.08.2022  338

Сарыарқа самалы, 2 тамыз, сейсенбі
09:19 02.08.2022  347

Суда сақтық керек
09:07 30.07.2022  390

Желтоқсан көтерілісі: беймәлім деректер
09:06 30.07.2022  493

Сарыарқа самалы, 30 шілде, сенбі
09:00 30.07.2022  411

Усолкада экосаябақ құрылады
08:59 30.07.2022  390

Отбасы картасының пайдасы қандай?
08:57 30.07.2022  393

Шорман биге белгітас қойылды
08:54 30.07.2022  390

Өресі биік азамат
08:51 30.07.2022  412

Заманға сай жаңа зауыт
08:48 30.07.2022  389

Ауыл халқының табысы артады
10:17 28.07.2022  522

Рахметолла хазірет
10:15 28.07.2022  510

Ән мәтінін қалай дұрыстаймыз?
10:11 28.07.2022  495

Қат тауарға айналған қант
10:08 28.07.2022  502

Қауіпсіздік - басты бағыт
10:05 28.07.2022  509

Сары бәйбіше ұстаған жауырын
10:03 28.07.2022  499

Көздеген меже - салымшы мүддесі
09:57 28.07.2022  541

Сарыарқа самалы, 28 шілде, бейсенбі
09:11 28.07.2022  511

Үкімет басшысының орынбасары өңірімізге келді
19:14 26.07.2022  593

Жол жөндеуде үйлесім жоқ
10:23 26.07.2022  581

Тұрғындар мәселесі – билік назарында
10:21 26.07.2022  605

Ленин орденін алған
10:19 26.07.2022  565

Облыс орталығында фермерлік базар ашылады
10:17 26.07.2022  556

Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға
10:14 26.07.2022  582

Айыппұл салынды
10:12 26.07.2022  576

МИБ-тің қандай артықшылығы бар?
10:09 26.07.2022  575

Сарыарқа самалы, 26 шілде, сейсенбі
09:15 26.07.2022  585

Күтілетін нәтиже мол, десе де...
08:39 23.07.2022  723

Инвестиция тарту көзделуде
08:37 23.07.2022  694

Еңбекпен келген абырой
08:35 23.07.2022  697

Жырлары - елге мұра, ұрпаққа аманат
08:33 23.07.2022  720

24.06.2022

«Пати» билеген заман болды...

Қазақтың тал бесіктен жер бесікке дейінгі өмірі дәстүр мен мәдениетке негізделген. Бірақ сол дәстүрімізге басқа елдердің мәдениеті сіңіп бара жатқанына барлығымыз куәміз. «Ашамай», «Атқа отырғызу», «Асату», «Босаға майлау» секілді салт-дәстүрлер қоғамда ұмыт болып бара жатыр. Әсіресе, кей отырыстарда дастархан басында дұрыс бата беретін қарияларымыздың саны біртіндеп азаюда. Ондай дәстүрлердің орнына қазіргі қоғамда «Гендер пати» мен «Хен пати» деген салт пайда болған. Бұл қандай салт деп түсінбей отырған боларсыз. Түсіндіріп өтейік.
Балалы болатын сол күннің қуанышты хабарын естіген жұбайлар үшін аздаған айлардан соң іштегі нәрестенің жынысын анықтау кезеңі басталады. Ультрадыбыстық тексеруден соң, оны жұбайына, туыстарына айтудың өзін қазіргі жастар кішігірім сән-салтанатқа айналдырған. Қазір анықтауды түрлі жолдармен білдіретін болған. Мысалға, отбасы арасында үлкен кеш өткізеді. Кешке жиналудың басты себебі, әрине – сәбидің жынысын анықтау. Кеш ортасында сәбидің жынысын шар жару арқылы немесе тортты кесу арқылы біліп жатады. Егер де қызыл түс көретін болсаңыз –
қыз, көк түс көретін болсаңыз – ұл деген сөз. Екі түске боялған шарлар немесе торттар арқылы мерекелік рәсім өткізетін жастар бүгінде бұл мәдениетті қазақ қоғамына енгізіп үлгерді. Бұл мазмұндағы кештерді әлеуметтік желіде жиі байқайтын боларсыз. Тіпті ел алдында жүрген өнер иелері де осы бір үрдісті қолдануда. Кейбірі хайп үшін, басқалардан ерекше көзге түсу үшін түрлі әрекеттер жасап жүр.
- Бұл үрдістен өз басым ерсілік көріп тұрған жоқпын. Басты мақсат – отбасымыздың арасында қуанышымызды атап өту ғана. Жұбайым осылай жасайық деген соң ұсынысын қолдадым. Екінші рет әке атанайын деп тұрсам да, қатты толқып тұрмын. Есте қаларлықтай болсын деген мақсатта ғана өткіздік, - дейді жас әке Мейрам Жанасыл.
Ал ауыл тұрғыны Марал Жұматованың ойынша, бұл - ерсі қылық. Өмірге келетін бала қыз болсын, ұл болсын, ең бастысы, аман-есен өмірге келсе болғаны. Қазір ол маңызды емес, дейді.
Қоғамға енген тағы бір үрдіс – «Хен пати». Бұл үрдіс те батыс мәдениетінен енген. Бұл - біздің қазақ халқының «бастаңғы» деген дәстүріне сарындас. Тек бұл жиында жастар емес, қыздар өздері жиналады. Тұрмысқа шығуға санаулы күндері қалған бойжеткен құрбыларымен жиналып, отырыс жасайды. Отырысты бойжеткеннің құрбылары бірігіп жасайды. Бұл үрдістің біздің елімізде аталып жүргеніне көп уақыт бола қойған жоқ. бұл үрдіс Австралия, Жаңа Зеландия, Ирландия, Ұлыбритания елдерінде үнемі аталып өтіледі.
«Хэн пати» түсінігі «тұрмыс құрмаған қыздар кеші» деп атайды екен. Біздің қыздардың көбі бұл үрдісті қолдайтынын айтты.
- Бұл кешті құрбымның ұзатылып жатқанына байланысты өткіздік. Ешқандай әдепсіздік, жат қылық көрінген жоқ. Басқа мәдениетті насихаттау емес, жай көңіл көтеру үшін ұйымдастырдық. Бұл құрбымыз үшін маңызды күн ғой. Арасында құрбылармен сыр тарқатып, бас қосып отырғанның еш әбестігі жоқ шығар, - дейді ұзатылғалы жүрген қыздың құрбысы.
Ал Павлодар қаласының тұрғыны Жамбыл Құсайынов бұл дәстүрлерді мүлдем қолдамайды.
- Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар. Мұндай батыс мәдениетінен келген үрдістерді насихаттамай, керісінше, ұмыт болған өзіміздің салт-дәстүрлерімізді жаңғыртпаймыз ба?  Бұл үрдістер жаңғырып, өзіміздің әдет-ғұрпымыздың ұмыт болғанына жаным ашиды. Заман өзгерген шығар. Бірақ заманды өзгертетін – адам. Сондықтан ең бірінші өзімізден бастайық. Әрқайсысымыз өзіміздің ұрпақтарымызға дәстүрді ұстанып көрсету – біздің басты міндет. Тарихын, мәдениетін ұмытқан адам – адам емес, - дейді ақсақал.

Түйін:
Атадан балаға мирас боларлықтай дәстүрлеріміз ұмыт болуда. Батыс мәдениетінен енген үрдістер қазақтың алтынмен аптаған, күміспен күптеген әдет-ғұрпының орнын басып, жастардың орта-сына енуде. Мысалы, тортты үрлеу, майшам жағу, гүл лақтыру, Хэллоуин, Бонбоньерка беру деген батыстың дәстүрлері біздің қоғамға сіңіп кеткелі бірталай уақыт өтті. Өзіміздің қай жағынан болсын басқа елдің дәстүрінен мазмұны жағынан әлдеқайда
асып түсетін дәстүрімізді ұлықтаудыңмаңызы зор. Дәстүрді ұмытпай, ұлықтау – халқымыз үшін құнды қағида. Осыны қоғам жастары естерінде сақтаса екен дейміз.
Айдана БОРАНБАЕВА

Количество показов: 611

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  136

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  154

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  135

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  175

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  163

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  136

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  180

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  153

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  154

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  223

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  289

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  218

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  236

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  242

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  211

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  224

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  203

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  226

Алтын аға
10:30 04.08.2022  251

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  272

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  296

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  438

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  278

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  307

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  294

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  290

Кәсіптік бағдар береді
09:43 02.08.2022  286

Ашаршылық - айтылмаған ақиқат
09:42 02.08.2022  302

Суретшіні еске алды
09:41 02.08.2022  301

Алдағы қысқа әзірлік қалай?
09:38 02.08.2022  338

Сарыарқа самалы, 2 тамыз, сейсенбі
09:19 02.08.2022  347

Суда сақтық керек
09:07 30.07.2022  390

Желтоқсан көтерілісі: беймәлім деректер
09:06 30.07.2022  493

Сарыарқа самалы, 30 шілде, сенбі
09:00 30.07.2022  411

Усолкада экосаябақ құрылады
08:59 30.07.2022  390

Отбасы картасының пайдасы қандай?
08:57 30.07.2022  393

Шорман биге белгітас қойылды
08:54 30.07.2022  390

Өресі биік азамат
08:51 30.07.2022  412

Заманға сай жаңа зауыт
08:48 30.07.2022  389

Ауыл халқының табысы артады
10:17 28.07.2022  522

Рахметолла хазірет
10:15 28.07.2022  510

Ән мәтінін қалай дұрыстаймыз?
10:11 28.07.2022  495

Қат тауарға айналған қант
10:08 28.07.2022  502

Қауіпсіздік - басты бағыт
10:05 28.07.2022  509

Сары бәйбіше ұстаған жауырын
10:03 28.07.2022  499

Көздеген меже - салымшы мүддесі
09:57 28.07.2022  541

Сарыарқа самалы, 28 шілде, бейсенбі
09:11 28.07.2022  511

Үкімет басшысының орынбасары өңірімізге келді
19:14 26.07.2022  593

Жол жөндеуде үйлесім жоқ
10:23 26.07.2022  581

Тұрғындар мәселесі – билік назарында
10:21 26.07.2022  605

Ленин орденін алған
10:19 26.07.2022  565

Облыс орталығында фермерлік базар ашылады
10:17 26.07.2022  556

Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға
10:14 26.07.2022  582

Айыппұл салынды
10:12 26.07.2022  576

МИБ-тің қандай артықшылығы бар?
10:09 26.07.2022  575

Сарыарқа самалы, 26 шілде, сейсенбі
09:15 26.07.2022  585

Күтілетін нәтиже мол, десе де...
08:39 23.07.2022  723

Инвестиция тарту көзделуде
08:37 23.07.2022  694

Еңбекпен келген абырой
08:35 23.07.2022  697

Жырлары - елге мұра, ұрпаққа аманат
08:33 23.07.2022  721