Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жайылымдық жер жетпейді
08:59 24.09.2022  93

Жаңа автобус бағыты ашылды
08:58 24.09.2022  100

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңы
08:56 24.09.2022  98

Күздің әр күні - береке
08:54 24.09.2022  106

Баспанаң қайда, студент?
08:45 24.09.2022  93

Сарыарқа самалы, 24 қыркүйек, сенбі
08:09 24.09.2022  108

Келін болсаң ауылға...
08:03 24.09.2022  95

Сенсация!
08:02 24.09.2022  61

Мәһір беру міндетті ме?
08:00 24.09.2022  106

Құран дегені «Маса» кітабы екен
11:21 22.09.2022  180

Палуанның еңбегі еленді
11:20 22.09.2022  156

Мәншүктің самаурыны...
11:17 22.09.2022  149

Өнердегі бағамызды көрермен береді
11:15 22.09.2022  177

Ұлттық компания активі сатылмақ
11:14 22.09.2022  162

Көркіңнен сенің айналдым, еркем...
11:12 22.09.2022  163

«Күміс жас» жобасы іске аспақ
11:11 22.09.2022  172

Тұлғалар тағылымы
11:09 22.09.2022  166

Мемлекеттік конкурсты жетілдірудің жолы қандай?
11:06 22.09.2022  170

«Біздің түлектер бәсекеге қабілетті болуы керек!»
11:02 22.09.2022  182

Цифрлық картаның көмегі көп
11:00 22.09.2022  175

Мал бағудың машақаты азаюда
10:57 22.09.2022  164

Әділетті Қазақстанды әділ азаматтар құрады
10:54 22.09.2022  173

Су тарифі қанша болмақ?
10:53 22.09.2022  172

Сарыарқа самалы, 22 қыркүйек, бейсенбі
09:20 22.09.2022  187

Қош бол, «Ertis Promenade!»
09:29 20.09.2022  263

Тұқым мен көшет қымбат
09:27 20.09.2022  268

Рахмет саған, GGG!
09:26 20.09.2022  249

Айрықша күтім - балаларға
09:23 20.09.2022  271

«ErtisBayan- 2022»
09:21 20.09.2022  252

Тәрбиешілер үш-ақ құжат толтырады
09:19 20.09.2022  269

«Сыныптастарым жәбір көрсетті»
09:17 20.09.2022  245

Сүтпен қамтуда серпіліс бар
09:13 20.09.2022  260

Сарыарқа самалы, 20 қыркүйек, сейсенбі
09:04 20.09.2022  291

Қарсыласты қапы қалдырды
08:49 17.09.2022  381

Қазақ театрының жаңа маусымы
08:48 17.09.2022  417

Қазандық қашан іске қосылады?
08:46 17.09.2022  413

Мәуелі бәйтерек
08:45 17.09.2022  380

Қызмет беделі арта түспек
08:43 17.09.2022  406

Көкөніс алқабы көбейді
08:41 17.09.2022  368

Аудандар арасы қысқарады
08:39 17.09.2022  377

Сарыарқа самалы, 17 қыркүйек, сенбі
08:37 17.09.2022  400

Сана саңылауынан таным таразысына дейін
09:52 15.09.2022  500

Алаш және Ахмет
09:51 15.09.2022  448

Ғасыр адамы
09:50 15.09.2022  458

Шайба төрде емес, есеп 0:5!
09:49 15.09.2022  461

Жер мен елді жырлаған
09:47 15.09.2022  507

Қойсары батырлары ұлықталды
09:46 15.09.2022  515

Көлік жүргізушілерінің жасын шектеу керек пе?
09:39 15.09.2022  495

Жол саласына түбегейлі өзгеріс қажет
09:10 15.09.2022  517

Мектеп жаңаша кейіпке енбек
09:08 15.09.2022  491

Түгін тартсаң майы шыққан Майқайың
09:06 15.09.2022  515

Облыс әкімі – Май ауданында
09:04 15.09.2022  486

Қолдаудан кенде емес
09:03 15.09.2022  448

Қазандық «жыры» бітер емес
09:00 15.09.2022  485

Сарыарқа самалы, 15 қыркүйек, бейсенбі
08:54 15.09.2022  488

«Шұғада туған - шын бақыт!»
16:00 13.09.2022  607

Әлеуметтік төлемақы мөлшері көбеймек пе?
10:33 13.09.2022  575

Грант алудың шарты қандай?
10:30 13.09.2022  586

Ескерту айлығы басталды
10:29 13.09.2022  520

Жұртшылыққа қуаныш сыйлады
10:25 13.09.2022  494

Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға 26.07.2022

Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға

Бұқар жырау атындағы әдебиет және өнер музейінің ұйымдастыруымен тұңғыш кәсіби режиссер, актер, драматург Жұмат Шаниннің 130 жылдығына орай «Мәдениет. Театр. Руханият» атты республикалық ғылыми конференция өткізілді.

20220722_113158.jpg

Шараға жергілікті ғалымдар және зиялы қауым өкілдері, ZOOM арқылы Жұмат Шаниннің немересі Болат Шанин, М.Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты, театр өнері бөлімінің меңгерушісі Амангелді Мұқан қатысты. Шараны жүргізген музей басшысы Ербол Қайыров бұл конференция ұзақ уақыт дайындалғанын жеткізді.

- Бұл шараны біз былтырдан бері жоспарладық. Кең көлемдегі конференция форматында өткізуді жөн санадық. Біздің мақсатымыз - Жұмат Шанин жайлы тың деректерді жинақтау. Сол арқылы өзіміздің қорымызды толықтырып, кейін болашақ ұрпаққа насихаттау, - деді Е.Қайыров. Алаш қайраткерінің немересі Болат Шанин атасының өмірі жайлы баяндап, репрессияға қалай ұшырағандығы жайлы айтып берді.

- Бұл оқиға біздің отбасының тарихы ғана емес, бұл - еліміздің тарихы. 1937 жылы көптеген Алаш қайраткерлері жер аударылып, ату жазасына кесілді. Оның ішінде менің атам да болды. Батыс Қазақстан облысының музейіне тапсырылған құжатта атамның өз қолымен жазылған құжатын көрдім. Онда «Мен, Сәкен Сейфуллин және Төлеген Жүргенов үшеуіміз кезекті қойылымның премьерасын 15 минутқа кеш бастадық. Сол уақыттың арасында мемлекетке қарсы шығып, бүліктің басталуына себепкер болдық деп айыпталдық» деп жазылыпты. Аталған облыс әкімдігіне хат жазып, сол хаттың көшірмесін жасап, басқа да құжаттарын жинау үстіндеміз, - Б.Шанин. Сондай-ақ, шара барысында музей басшысы Жұмат Шаниннің жары Жанбике Шанинаның келбеті бейнеленген картина жайлы да сөз қозғады.

- Сурет музей қоймасынан кездейсоқ табылды. Оған қосымша 60 мың экспонат бар. Құжаттарға сәйкес, оны 1991 жылы музейге Жанбике Шанинаның кіші сіңлісі Мәрзия музейге тапсырғаны белгілі болды. Болжам бойынша, сурет 1928-1930 жылдары салынған. Актриса «Қыз Жібек» спектакліндегі бас кейіпкер Төлегеннің анасының рөлін сомдаған костюмде бейнеленген, - дейді ол. Немересінің сөзінше, Жұмат Шанин 1937 жылы тұтқындалып, келесі жылы атылғаннан кейін Жанбике 8 жылға сотталып, бостандыққа тек 1946 жылы шыққан. Төрт жыл Қарағандыда жұмыс істеп 50-жылдардың басында қайтыс болған. Доцент Амангелді Мұқан Жұмат Шаниннің шығармашылығы жайында деректермен бөлісті.

- Мәскеу қаласында өткен музыкалық спектакльде Ж.Шанин Қ.Жандарбековпен бірге Е.Брусиловскийдің «Жалбыр», «Қыз Жібек» және «Ер Тарғынын» қойды. Сол кезде қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігі кезінде жоғары бағаланды. 1936 жылға дейін осы театрдың көркемдік жағын басқарған Шанин алғашқы музыка театр өнерінің қалыптасып дамуына да мол үлес қосты. Шанин қаламынан туған күрделі «Арқалық батыр», «Шахта» пьесалары 20 ғасырдың 30-жылдары республикада жаңа ұйымдаса бастаған көптеген қазақ театрларының репертуарынан орын алды. Ол халық би өнеріне де көңіл аударып, «Киіз басу», «Қоян-бүркіт», «Өрмек», «Шашу», т.б. секілді билерді музыкалық спектакльдерде пайдаланды. Оның шығармашылығын сол кезеңде М.Әуезов, Қ.Сәтбаев, Ғ.Мүсірепов, т.б. ақын-жазушылар жоғары бағалады, - дейді А.Мұқан. Ал Павлодар педагогикалық университетінің қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының доценті Әділбек Әміренов биыл оқу орнында «Аймақтық өлкетану» пәнінің оқу бағдарламасына енгізілгенін айтты.

- Бұл пән бойынша студенттерге, оның ішінде Серпін» бағдарламасымен, басқа өңірлерден келген жастарға Павлодар облысында дүниеге келген қоғам қайраткерлерін таныстыру, олардың шығармашылығымен дәріптеу көзделіп отыр, - деді ол. Музей директорының орынбасары Мағзия Әбенова Жұмат Шаниннің өміріне қатысты деректерді әңгімелеп, музейде сақталған жәдігерлерді таныстырып өтті. Конференция барысында қатысушыларға Алаш қайраткеріне арналған «Ерекше дарын иесі» атты көрме ұсынылды. Ол жерде режиссердің өміріне қатысты құжаттар қойылды.

 

Айдана БОРАНБАЕВА.

 


Количество показов: 721

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жайылымдық жер жетпейді
08:59 24.09.2022  93

Жаңа автобус бағыты ашылды
08:58 24.09.2022  100

Дәстүр – ұлттың қағаз бетіне түспеген заңы
08:56 24.09.2022  98

Күздің әр күні - береке
08:54 24.09.2022  106

Баспанаң қайда, студент?
08:45 24.09.2022  93

Сарыарқа самалы, 24 қыркүйек, сенбі
08:09 24.09.2022  108

Келін болсаң ауылға...
08:03 24.09.2022  95

Сенсация!
08:02 24.09.2022  61

Мәһір беру міндетті ме?
08:00 24.09.2022  106

Құран дегені «Маса» кітабы екен
11:21 22.09.2022  180

Палуанның еңбегі еленді
11:20 22.09.2022  156

Мәншүктің самаурыны...
11:17 22.09.2022  149

Өнердегі бағамызды көрермен береді
11:15 22.09.2022  177

Ұлттық компания активі сатылмақ
11:14 22.09.2022  162

Көркіңнен сенің айналдым, еркем...
11:12 22.09.2022  163

«Күміс жас» жобасы іске аспақ
11:11 22.09.2022  172

Тұлғалар тағылымы
11:09 22.09.2022  166

Мемлекеттік конкурсты жетілдірудің жолы қандай?
11:06 22.09.2022  170

«Біздің түлектер бәсекеге қабілетті болуы керек!»
11:02 22.09.2022  182

Цифрлық картаның көмегі көп
11:00 22.09.2022  175

Мал бағудың машақаты азаюда
10:57 22.09.2022  164

Әділетті Қазақстанды әділ азаматтар құрады
10:54 22.09.2022  173

Су тарифі қанша болмақ?
10:53 22.09.2022  172

Сарыарқа самалы, 22 қыркүйек, бейсенбі
09:20 22.09.2022  187

Қош бол, «Ertis Promenade!»
09:29 20.09.2022  263

Тұқым мен көшет қымбат
09:27 20.09.2022  268

Рахмет саған, GGG!
09:26 20.09.2022  249

Айрықша күтім - балаларға
09:23 20.09.2022  271

«ErtisBayan- 2022»
09:21 20.09.2022  252

Тәрбиешілер үш-ақ құжат толтырады
09:19 20.09.2022  269

«Сыныптастарым жәбір көрсетті»
09:17 20.09.2022  245

Сүтпен қамтуда серпіліс бар
09:13 20.09.2022  260

Сарыарқа самалы, 20 қыркүйек, сейсенбі
09:04 20.09.2022  291

Қарсыласты қапы қалдырды
08:49 17.09.2022  381

Қазақ театрының жаңа маусымы
08:48 17.09.2022  417

Қазандық қашан іске қосылады?
08:46 17.09.2022  413

Мәуелі бәйтерек
08:45 17.09.2022  380

Қызмет беделі арта түспек
08:43 17.09.2022  406

Көкөніс алқабы көбейді
08:41 17.09.2022  368

Аудандар арасы қысқарады
08:39 17.09.2022  377

Сарыарқа самалы, 17 қыркүйек, сенбі
08:37 17.09.2022  400

Сана саңылауынан таным таразысына дейін
09:52 15.09.2022  500

Алаш және Ахмет
09:51 15.09.2022  448

Ғасыр адамы
09:50 15.09.2022  458

Шайба төрде емес, есеп 0:5!
09:49 15.09.2022  461

Жер мен елді жырлаған
09:47 15.09.2022  507

Қойсары батырлары ұлықталды
09:46 15.09.2022  515

Көлік жүргізушілерінің жасын шектеу керек пе?
09:39 15.09.2022  495

Жол саласына түбегейлі өзгеріс қажет
09:10 15.09.2022  517

Мектеп жаңаша кейіпке енбек
09:08 15.09.2022  491

Түгін тартсаң майы шыққан Майқайың
09:06 15.09.2022  515

Облыс әкімі – Май ауданында
09:04 15.09.2022  486

Қолдаудан кенде емес
09:03 15.09.2022  448

Қазандық «жыры» бітер емес
09:00 15.09.2022  485

Сарыарқа самалы, 15 қыркүйек, бейсенбі
08:54 15.09.2022  488

«Шұғада туған - шын бақыт!»
16:00 13.09.2022  607

Әлеуметтік төлемақы мөлшері көбеймек пе?
10:33 13.09.2022  575

Грант алудың шарты қандай?
10:30 13.09.2022  586

Ескерту айлығы басталды
10:29 13.09.2022  520

Жұртшылыққа қуаныш сыйлады
10:25 13.09.2022  494