Жүн-теріні кәдеге жаратып жүрміз бе?

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  66

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  65

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  88

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  71

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  98

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  103

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  82

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  102

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  110

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  79

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  82

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  106

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  91

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  295

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  342

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  333

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  264

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  248

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  376

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  257

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  358

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  704

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  657

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  643

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  668

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  840

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  607

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  630

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  579

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  663

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  636

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  475

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1060

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  878

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  642

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  590

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  378

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  591

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  595

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  604

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  544

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  615

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  809

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  589

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  468

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  606

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  631

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  564

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2921

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2867

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2825

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2922

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2993

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2724

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2848

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778

04.02.2021

Жүн-теріні кәдеге жаратып жүрміз бе?

Қой бағасы өсті, жүні ше?

Елімізде жеңіл өнеркәсіптің тұралап тұрғаны жасырын емес. Мемлекет басшысы соңғы Жолдауында: «5 жыл ішінде агро-өнеркәсіп кешеніндегі еңбек өнімділігін және өңделген ауыл шаруашылығы өнімінің экспортын кем дегенде 2,5 есеге арттыруды тапсырамын» деген болатын. Осы орайда, малдың жүн-терісін кәдеге жаратып, өнімді экспорттамасақ та, өзімізді сапалы тауармен қамтамасыз етсек те қайда жатыр?! Әйтпесе, жүн мен тері қадірсіз қоқымға айналып, көрінген жерде құрттап, шіріп, керексіз үйіндіге айналуда. Біреулер бұл іске қолдау көрсетпей отырған билікті кінәласа, кейбіреулер арзанға сатылатын жүн-тері бизнесімен айналысуға ешкімнің қызығушылығы жоқ екенін алға тартып отыр.
Ауыл шаруашылығы саласының ардагері Ахмет Серкебаевтың айтуынша, соңғы уақытта қойдың бағасы әжептәуір қымбаттаған. Ендігі жерде терісі мен жүнін пайдаға жарату – маңызды.
- Бала кезімізде қойдың күзем жүнін, жабағы жүнін тиісті жерге өткізіп, аз да болса ақша қылатынбыз. Қазір малдың жүнін пайдаға асыра алмаған малшылар далаға тастап, өртеп жіберетіні жасырын емес. Ал өздері моңғол түйесінің жүнінен істелген шұлық, көрпені сатып алады. Баяғыда шөптің басына ілініп қалған бір уыс жүнді көрсек, «обал болады» деген оймен қалтамызға салып алатынбыз. Ал қазір боқтық ретінде көреміз. Бұл күні төсенішіміз – ковролин, жамылғы-жастығымыз – синтепон. Кейінгі кезде бамбук қамысынан өндірілетін талшықтан істелген шұлық, бет орамалға дейін тұтына бастадық. Химиялық қоспалары бар тауарлар адам ағзасына кері әсерін тигізетінін естен шығармаған жөн, - дейді А.Серкебаев.

Денсаулыққа зиянды

Шынымен де, бүгінде медицина мамандары ХХ ғасырдың адамзат баласына әкелген үлкен бір дерті - аллергендермен қоздырылатын аллергия кеселі жайлы жиі айтып жүр. Түгі полипропилен және полиамид талшығынан жасалатын ковролиннің мықтылығы мен 
төзімділігіне тең келер төсеніш жоқ шығар, бірақ жылылығы мен денсаулыққа пайдалылығы жөнінен қазақ қойының жүнінен жасалған текемет пен алашаға жетпейтіні анық. Тарихқа көз жүгіртсек, қазақтың халық емшілері ақ киіздің емдік қасиетін, қой жүні мен түйенің шудасын сарсулы сүйек сырқатын емдеу кезінде кеңінен пайдаланған. Қазіргі әлеуеті озық елдер суыққа төзімді киімнің, жамылғыштың ішін әрі жеңіл, әрі жылылық сақтайтын, су өткізгіштігі жақсы, тез құрғайтын, жорға-лаушы қоздырғыштар жоламайтын синтетикалық қиыр-
шық талшықтардан жасалатын холлофайбер, тинсу-лейт, изософт, синтепон материалдарымен толтырып, синтетикалық бұйымдарды көбірек пайдаланады. Қойдың жүні бұдан пайдалы емес пе?

Қолдау бар

Жоғарыда жазғанымыздай, қойдың жүн-терісін жинаумен айналысатын кәсіпкерлерге қолдау аз дейтіндер көп. Мәсе-ленің мән-жайына үңілу үшін облыстық кәсіпкерлік және сауда басқармасына хабарластық. Ондағылар жыл сайын шағын және орта бизнесті қолдау мақсатында қайтарымсыз гранттар үлестірілетінін, бірақ өтініштердің арасында жүн-тері кәсібін дөңгелетуге ниет білдіргендер кездеспейтінін айтады. Бұған келісуге болады. Себебі, журналист ретінде бірнеше комиссия отырыстарына қатысудың сәті түскен еді. Байқағанымыз, көбі нарық талабына сай заманауи кәсіп түрлерін дамытқысы келеді. Арасында жиһаз өндірісін жандандыруға қаражат сұра-ғандары болмаса, өзгесі таңсық кәсіпті таңдайтынын көз көрді. Бірақ, малдың жүн-терісін кәде-
ге жаратам дегендер табылмады. Мүмкін бұл істен табыс аз болғандықтан жоламай ма, кім білсін?!

Шағын цехтың шарапаты

Мақаланы әзірлеу барысында аймағымызда тұрғындардан жүнді өзі жинап, шағын цехта кәсібін дөңгелетіп отырған «Мұстафинов» жеке кәсіпкерлігінің басшысы Руслан Мұстафиновпен таныстық. Цех Кенжекөл ауылында орын тепкен. Бұл кәсіп маусымдық болғандықтан, қазір өндіріс тоқтап тұрған көрінеді.
- Облыстың түкпір-түкпірін аралап, жүн жинаймын. Әр келісі 50 теңгеге бағаланады. Кейін цехта өңдеп, киіз, байпақ, қолғап шығарамыз. Бастысы – сұраныс бар. Жүннің сапасына қатты мән бермеймін. Десе де, күзгі уақыттағы жүннің сапасы жоғары. Кейбір ауыл-
дарда жергілікті әкімдер жүн жинау ісін ұйымдастырып, барынша атсалысады. Тұрғындар тарапынан да қызығушылық артып келеді, - дейді Р.Мұстафинов.
Әрине, ауылдағы мал ұстаған ағайын үшін жүнді қоқысқа тастағанша, аз болса да пайда көрген тиімді. Мәселен, былтыр Екібастұз өңіріндегі бірқатар ауылдың тұрғындары жүнді молынан өткізіпті. Шиқылдақ ауылынан 2900 келі, Әлкей Марғұлан атындағы ауылдан 1600 келі, Қоянды ауылынан 1000 келі, Төртқұдық ауылынан 2000 келі және Теміржол ауылдық округінен 500 келі жүн жиналған. Сайып келгенде 8000 келі жүн үшін тұрғындарға 400 мың теңге қаражат беріліпті. Керемет емес пе?
Моңғол малшылары осы күнге дейін бір жапырақ тері, бір уыс жүнді далада қалдырмай, пайдаға асырады екен. Айтпағымыз, аймағымызда байпақ басатын шағын цехтар ашылса жақсы болар еді. Шикізат жеткілікті. Бұрындары жүнге субсидия берілетін, қазір ол жоқ. Қырқылған жүннің шығыны көп, өтуі арзан. Мүмкін жүн өнеркәсібін дамыту үшін субсидияны қайта іске қосу керек пе?


Количество показов: 734

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  66

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  65

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  88

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  71

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  98

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  103

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  82

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  102

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  110

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  79

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  82

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  106

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  91

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  295

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  342

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  333

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  264

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  248

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  376

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  257

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  358

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  704

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  657

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  643

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  668

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  840

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  607

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  630

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  579

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  663

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  636

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  475

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1060

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  878

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  642

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  590

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  378

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  591

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  595

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  604

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  544

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  615

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  809

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  589

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  468

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  606

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  631

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  564

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2921

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2867

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2825

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2922

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2993

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2724

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2848

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778